Ken. - ийн Блог

Тайлагдашгүй нууц. /Галт тэрэг - Хий үзэгдэл/

2008 оны 12-р сарын 30 Нийтэлсэн Батмөнх
1988 онд зохиолч Черкашин Севастополид “Новороссийск” гэдэг онгоц сөнөсөн тухай мэдээлэл цуглуулж байв. Хэвлэл мэдээлэлд зөвлөлтийн тэнгисийн цэргийн флотын аймшигтай сүйрэлд 608 хүн үхсэн тухай өгүүлэх болжээ.  Дэлгэрэнгүй»

Тайлагдашгүй нууц. /Стоун хенж/

2008 оны 12-р сарын 27 Нийтэлсэн Батмөнх
Стоун Хенж алдарт Египетийн пирамидаас арай залуу юм. Ертөнцийн долоон гайхамшигийн тоонд багтаагүй, Грек, Римийн зохиогчид энэ тухай их дурсдаггүй, Римчүүд эртний Египетийн пирамидыг мэднэ, өөрсдөө аварга сүм босгосон улс. Дэлгэрэнгүй»

О.Дашбалбар: Тэнгэр шиг бай!

2008 оны 12-р сарын 26 Нийтэлсэн Батмөнх
Хамаг бүгдээр чамайг
Харааж нулимж байвч, тэнгэр шиг бай!
Хамгийн сайн хүмүүс гэж
Хашгирч ерөөж байвч, тэнгэр шиг бай!
Тэвчээр барагдаж, нөхөд чинь орхивч
Тэнгэр шигбай, мөнхөд амгалан...
Тэргэнд суулгаж, алтан титэм өмсгөвч
Тэнгэр шиг бай, юу ч болоогүй юм шиг...
Хамгийн хайртай хүн чинь хаяж одсон ч
Хан тэнгэр нурчхаагүй цагт, бүү зов!
Гүтгэж, доромжилж бахаа ганц хангавч
Гүн тэнгэр хэмхрээгүй цагт, бүү ай!
Өвчин зовлонд нэрвэгдэж, тартагтаа тулавч
Өнө мөнхийн тэнгэр шиг бай, чи ялна
Өрөөл бусдад тоогдохоо байж, мартагдавч
Өндөр тэнгэр дээр чинь цэлийж буйг бүү март!
Яг л амьдрал чинь дуусаж, явах замгүй болсон ч
Яадгаан алдалгүй хүлээ, тэнгэр шиг бай!
Яруухан санаа мехөсдөж, хулгай зэлгийд өртсөн ч
Ядмагхан амьтдыг бүү тоо, тэнгэр шиг бай
Олз омог чамд үүдээ хаасан ч тэнгэр шиг бай
Олон түмэн нүүрээ буруулсан ч тэнгэр шиг бай
Одод гялалзаж, наран саран ээлжлэх цагт
Орчлон дээр аавын хүү шантрах ёсгүй!...
Уур омог урин мунхгийг мартаж, тэнгэр шиг бай
Уйтан хорвоогоос илүү гарч, жигүүрээ дэлгэ...
Цөхрөл чамайг багалзуурдаж, целийн чоно шиг болгосон ч
Цөс ихтэй хүний үр гэдгээн бүү мартаарай!...

Цорын ганц хүү минь, бас охид минь, хүүхдүүд минь
Цохолж ирэх үйлийн үрээс бүү зугт, бүү ай!...
Хувь заяатай ямагт эвлэрч, тэвчээртэй бай...
Хуучин цагийн мэргэд хүлээж сурсан юм шүү!...
Орох оронгүй болсон цагтаа орчлонг бүхэлд нь олно, чи!
Онцлох нөхөргүй болсон цагтаа , хүнийг бас ойлгоно чи !
Аз жаргал ирнэ гэвч , удалгүй алга болдог юм
Аюул зовлон тохионо гэвч , төдөлгүй арилдаг юм ...
Жамаараа ертөнцед юм бүхэн өдөр , шөнө шиг ээлжилнэ
Жаргал зовлонгийн алинд ч , мөнх тэнгэр шиг бай !...
Атаатан түмэндээ мууг үйлдэвч , хариуд нь сайныг бүтээ .
Ариун сэтгэлийн нугад буяны цэцэгс дэлгэрдэг юм ...
Ямагт чиний зөв байх албагүй , сайтар тунгаа
Ярьж хэлэх , хөдлөх бүхнээ өерөө хяна , сэтгэ
Хүсэл бүхэн биелэх албагүй , чандалж хорь,
Хүрэхийн эцэсгүй тэнгэр шиг бай, үнэнийг тэмтэр!...
Юм бүхэнд өөрийн цаг буй, сөреөд нэмэргүй
Юлд атгасан хүн тулаанд хэрэгтэй, хуриманд нэмэргүй
Нохой болохоос нь өмнө гөлгийг хазаж хэмлэдэг юм...
Ноён болохоос нь өмне хевгүүнийг басаж доромжилдог юм
Самуун дэгдээгчид үйлээн тайван хийг
Сандарч тэвдэх хэрэггүй тэнгэр шиг бай !
Салхи цагаан болохоор бүхнийг хийсгэдэг юм
Саваагүй амьтдын зиндаанд бүү уна !...
Эрх мэдэлтэй хүн хилэнц нүглээс зайлахгүй
Эд баялагтай хүн хүсэл шуналаас хагацахгүй
Ертөнцийн бүх юм хэмжээтэйг бүү март
Ер цагаа болохоор хумхийн тоос шиг сарнина
Энгийн хүн ардад ээлтэй бай, хайртай бай
Элдэв бусармаг явдалд бүү орооцолд!...
Үнэтэй цайтай бүхнээ бусдад өгч сур, бүү харамс
Үүрд оршихгүйн учир тус болох үйл бүтээ!...
Гаднаан ямагт бусдаас доорд бай, даруу бай
Гайхуулах хэрэггүй, дотроон тэнгэр мэт агуу бай!
Үг яриа хэрэггүй газарт харцаараа өгүүлж сур,
Үнэн худлыг ялгах аргагүй цагт бурхандаа залбир!
Өнөөдөр чамайг маргааш бусдыг хуурах хүмүүст
Өөр шигээ бүү итгэ, мөрийг хеөж чигийг барь!...
Хүү минь, хамгийн эцэст хэлэхэд нохой явдлыг дээдэл
Хүлцэн тэвчихээс илүү гавьяаг би мэдэхгүй!...

Дэлхийн алдарт философичид. /Хилон/

2008 оны 12-р сарын 25 Нийтэлсэн Батмөнх
Өөрийгөө л таньж ав. Тэгсэн цагт чи бурхадыг ч, хорвоо ертөнцийг ч таних болно. Дэлгэрэнгүй»

Тайлагдашгүй нууц. /Титаникийн талаар/

2008 оны 12-р сарын 23 Нийтэлсэн Батмөнх
1898 он байжээ. Нью-Йоркын 27-р гудамжны нэг байшинд Морган Робертсон гэгч хүн бичгийн машины ард суугаад бодлогошрон бүтээлээ туурвиж байжээ. Дэлгэрэнгүй»

Дэлхийн алдарт философичид. /Демокрит/

2008 оны 12-р сарын 18 Нийтэлсэн Батмөнх
Хүсэх юм багатай хүн л үнэхээр баян.
 Дэлгэрэнгүй»

Шүлэг.

2008 оны 12-р сарын 12 Нийтэлсэн Батмөнх
За тээд өөр блогуудаар хэсээд явж байсан чинь хэдэн дажгүй шүллэг олдлоо. Зарим нэг нь үнэхээр сэтгэл хөдөлгөм юмаа.


Зөгий
Үүрээр нэг зөгий надаас дүнгэнэн нисч
Үүдэн дээр чинь буудаг
Өдөржин тэгээд чамайг тойрон нисч
Өөд уруугүй, хаа явсан ч дагадаг
Хөл гарыг минь тээж яваа
Хөөрхий түүнийг алчихаад над дээр чи ирдэг
Хөнгөмсөг бэлэг, амтат чихэр...
Хөөрсөндөө би
Хөлийн минь нэг үхсэнийг мартчихдаг
Маргааш өглөө нь ахиад л нэг зөгий...
Магад зүрхтэй минь хамт нисдэг
Бороонд тэр минь норчихвий
Халхалж яваарай
Болохгүй хүмүүс гомдоочихвий
Хатгаж орхиорой
Захиасыг минь аваад ниссэн түүнийг
Зангиагаараа чи цохиж орхидог
Задарчих шиг л болдогоо, бие минь
Өвдсөндөө би өдөржин уйлдаг
Цээжинд минь нэг цэврүү үсэргэчихээд
Цэцэг тэвэрсээр чи орой нь ирдэг
Энгэрт чинь наалдан жаргалтай инээмсэглэхэд
Элэгнээс минь эмтлэн шинэ зөгий төрдөг...

Би яагаад...
Омголон, дүрэлзүү зүрхэнд минь үлэмжийн их төвөргөөн
Амьдын жаргалыг эдлэн суувч амьдралд үл хоргодох
Үүр цэлмэн байхад ч харанхуйн тухай санааширч
Үхлийн тухай бодолдоо дурлалаас ч илүү автах
Би ер нь ингэхэд хэн юм бэ, ээжээ? Бороо ороход уйлж, орохгүй бол гунигладаг
Босон суун гэгэлзэж, бор шувуу шиг дэрвэлздэг
Нулимс харвал цочдог, арчиж өгөх гээд алгадуулдаг
Нуруу бие минь далавчтай, далавчиндаа тэмдэгтэй
Би хэний сүнс юм бол, ээжээ?

* * *
Миний доторхи хотууд, гудамжнууд, дэлгүүрүүд
Миний доторхи хаашаа ч юм одсон замууд
Тэр замаар холхих амьд, үхсэн хүмүүс...
Тэд одоо яаж миний дотор нуугдана вэ?
Хүнд төмөр хадаасаа зүрхэнд минь шааж

Хүйтэн цэх хашаануудыг тэд босгоно
Цээжний минь хаа нэгтээ бүдэг дэнлүү зоочихоод
Цэг тавихын зуурт өнөөх гэрлүүдээ хагачина
Өөрийн минь доторхи хүмүүсийг, хэзээ ч үхэхгүй талийгаачдыг
Өвчин зовлонтой нь адгуу тачаалтай нь үүрээд
Алхаад л байвч, мөлхөөд л байвч, гүйгээд л байвч
Алхны дуу, аянга лантууны дуу тасрах нь үгүй. Миний доторхи хаалганууд, цонхнууд, хананууд
Миний доторхи театр, сүм, шоронгууд...
Сүсэгтний мөргөл, алуурчны хашгираантай биеэс минь
Сүүтгэнэх дурсамж, хатуулдах хүмүүсийг зайлуулаад өгөөч, Бурхан минь!

* * *
Би цэв цэнхэр өнгөтэй атлаа
Би цэг, цэг, цэг атлаа
Би үүлнээс ч илүү үүл, үл баригдахгүй атлаа
Би салхины бие, шувууны нисэлт, өвлийн тэсгэм жавар атлаа Би хязгааргүй, хайрын биелэл атлаа
Биеэр минь дүүрэн ертөнц, нүдээр минь дүүрэн тэнгэр атлаа
Цаг хугацаа хаана оршдогийг ганцаараа мэддэг атлаа
Цасны ширхэг бүрийг нэрлэж чаддаг атлаа Гайхамшигт, гүн, нууцлаг амьдралаас айдаггүй мөртлөө
Гараа галд түлэхээс буцдаггүй атлаа
Ганцхан чиний л өмнө дүрэлзсэн гэрлээ хумьж
Гарт чинь байгаа сарнай адил нам гүмхэн юунд бөхийнө вэ

Хүлээлт
Гадаа зогсоод л баймаар
Нүүрээн тэнгэрт л харуулан
Зогсоод баймаарЦасанд мод шиг даруулан
Зогсоод л баймаар
Царай зүсэнд минь

Цагийн төрх тодортол
Зогсоод

Зогсоод л баймаар
Улаан алчуураа

Цагаан болтол
Зогсоод л баймаар
Урсатлаа

Урсаад арилтлаа
Бороонд зогсоод л баймаар
Чиний үнэрийг авч явсан салхи

Авчирч өгөхөөс өөр
Аргагүй болтол нь
Зогсоод л баймаар
Ирэхгүй гэдэг үг

Ичээд нуугдтал
Зогсоод л баймаар
Ирэх замыг чинь зөөллөн

Элс болон бутартлаа
Зогсоод
Зогсоод л баймаар

Ялалт
Энэ бол миний ялалт
Эцсийн эцэст би бүхнийг давж чадлаа
Итгэл найдвараа Итгэл найдвараа
Зүрхтэйгээ авч гарлаа
Энэрч амьдрахын учир
Уучилж өршөөж чадлаа
Уучилж өршөөж чадлаа, би
Сэтгэлийг минь урсан гарыг
Удаанаар атгаж чадлаа
Мартаж чадлаа Хатуу амьдрахын учир
Зөөлөн байж чадлаа
Хайраа хэнээс ч харамлахгүй, би
Хайраар минь тоглосон хүнээс ч...

* * *
Цас болгон өөр өөр будардгийг
Цаг мөч бүхэн үхэл байдгийг
Анзаарахын тулд би арван жил үхэв
Зовлон гэдэг дотор минь байдгийг

Зовно гэдэг л амьдрал болохыг
Анзаарахын тулд би арван жил төөрөв
Торгоны өнгөнд илч байдаггүйг
Толинд туссан сар гэрэлтдэггүй болохыг
Анзаарахын тулд би арван жил сохров
Хүснэ гэдэг л там болохыг

Хүрнэ гэдэг чинь төгсгөл болохыг
Анзаарахын тулд би арван жил тэмүүлэв.
Олсон бүхнээ, олоод атгасан бүхнээ

Орхихын тулд одоо арван жил хэрэгтэй..

* * *
Бодол шаналал минь чулуунаас ч хүнд
Болдогсон бол, зүгээр л ширээний чийдэн болчихгүй
Товчлуур дарахад л амилчихна
Зөөлөн гэрэлтэж байснаа
Торох ч юм үгүй шууд л үхэж орхино
Гуниглуу энэ дэнлүү сэтгэлийг минь чимээгүй чагнаад
Гурван намрын салхийг ч ажрахгүй давж чадна
Цаг хугацаа хүртэл түүнийг хөндөж дөнгөхгүй
Цас борооны алинд ч
Амгалан төрөхөө гээхгүй
Атаархмаар юм, ширээний чийдэн байсан бол
Амраглан цэнгэхийн балчигт хэзээд тарчилж суухгүй
Амьдралд өгөх гэрлээ гэвч хэнээс ч ер харамлахгүй
Азгүй юм, ширээний чийдэн л болчихгүй

* * *
Болохгүй гэдгийг мэддэг хирнээ
Бодоод л байна чамайгаа
Бодол сэтгэлд чи минь л байх авч
Болзоонд би өөр хүнтэй зогсох юм
Юу ч бүү ярь, юу ч битгий дуугар
Зөвхөн амаа жимийгээд
Зүгээр л намайг орхи
Наад хөгжимөө унтраа
Надруу битгий залга
Намайг зүгээр тайван байлга
Анир чимээгүй байдлыг би мэдэрмээр байна
Айдас, баясал, гуниг, жаргалаа
Ар араас нь би бодож тунгаамаар байна...
Гэртээ би ганцаарахнаа баймаар байна
Гэгээрэх гэж биш тунгаах гэж би
Ганцаараа л баймаар байна
Намайг тайван орхи...

* * *
Уучлахыг нь би мэддэг
Урвахыг нь та мэддэг
Уйлаад гүйх чинь худлаа байдаг ч
Унахад чинь би таны төлөө залбирдаг
Өгөх л гэж өгсөн бие минь
Авах л гэж авсан та минь
Өшрөөд уйлах минь үнэн байдаг ч
Үнсэхэд чинь л би нулимстай инээж эргэдэг
Хайрлахыг нь би мэддэг
Халгихыг нь та мэддэг
Харцаа нуугаад худлаа байдаг ч
Халтирахад чинь би таны төлөө өвддөг
Зовох л гэж золисон бие минь
Зовоох л гэж учирсан та минь
Зоргоор одохдоо хүнийх байдаг ч
Зориод ирэхдээ минийх л байдаг
Өө, яана гэх вэ өгөх л гэж өгсөн...

* * *
Хүсэх зориг
Итгэх зориг
Хүлцэх зориг
Надад бий Тэмүүлэх зориг
Үхэх зориг
Тэгээд бас, унах зориг
Хангалттай бий
Өөрийгөө үл харамлах
Өвчин шаналалаас зэрэмдэггүй үлдэх
Зовох, ганцаардах
Зориг надад дүүрэн бий Хүүхэд шиг амьдрах
Хүнээрээ үлдэх
Хүлээх, ухрах
Зоригтой би

* * *
Зүрхний минь гүнд цохилох зүрх
Зүсний маань цаана гэрэлтэх зүс
Алиныг нь ч чи олж харахгүй болохоор
Ай, залуу минь би чинийх байж чадахгүй ээ
Үнэтэй сүрчигний минь үнэрийг магтах
Үеийн чи нялхаараа л байна даа
Гуньж, уйлж үзээгүй нүдэнд
Гунигтай уруул минь яахан хүрэх вэ
Нэрээ мэддэггүй гоёхон эрвээхэй
Нисэж үзэгдэвч зүрх нь сонсогддоггүй...
Залуу минь чи замаараа л яв даа
Зангиаг чинь харин нэг засаад өгье.

* * *
Шар зураас татаад
Улаан цэг хатгавал...
Шаналал гуниг минь чи
Ийм энгийн байж уу?
Саяхан цээжинд байсан
Үүл гэнэт сарничхав
Саваагүй ганцхан үгээр
Хичнээн өдөр өвдөв өө

* * *
Хайрлахгүй бас үзэн ядахгүй
Халуун харцанд автахгүй...
Ордог л нэг бороо, нордог л нэг бороо

Одоо юунд ч догдлохгүй
“Ягаан шилээр харж байсан амьдрал”-ынхаа
Яг дунд нь сэрчихээд чангаар инээхэд
Үс минь урьдынхаасаа ч зөөлөн намирч эхлэв

Үнэндээ би одоо л амьдарч сурч байна.

* * *
Хачин их шаналсан төрх...
Хар даа, энэ миний багын зураг
Өнөөдөр гэтэл илүү залуу харагдаж байгаа биз?
Өө, энэ яахав, зүгээр л дүр
Хайрлаж дурласнаар зүрх хатууждаг

Хатуужаад зөөлөрдөг
Уйлсны дараа нүд цэлмэдэг
Цэлмээд гэрэлтдэг
Үзсэн бүхнээсээ би одоо

Үнэ цэнийг нь олж чаддаг болсон
Итгэхгүй бол товчийг минь тайлаад үз
Энэ жижигхэн цээжнээс гэрэл цацарч байгаа

* * *
Итгэж явсан хүндээ гэнэт хууртагдах шиг л болов
Ийм хачин, олон ааштай тэнгэр гэж бас байдгаа
Сая л та цэнхэртээд л байсан, цэнхэртээд л байсан
Би ч бас цэлмэг байсан
Сааралтаж одоо юунд бүрхэнэ вэ?
Би таныг дагаад л харанхуйлчихлаа
Охиноороо ингэж битгий тоглооч тэнгэр минь

Оролдоод байвал би чинь тэсэхгүй шүү
Хавар шиг үргэлж гэгэлгэн явдаг зүрхээр минь
Хатгуулаад эхэллээ гэнэт, битгий хуйсагнаач
Таны үүл шиг л хөнгөн бас цэвэрхэн

Залуу насанд минь тунгалаг өдөр олон байг л дээ

* * *
Дэндүү их шалгуурыг давсан дурлал бүтдэггүй. /Бүтлээ ч гэхэд түүнд ямар ч амт үгүй болсон байдаг/ Тэр хэтэрхий өндөр үнээр олдсон тул, өдөр тутмын хямдхан, жирийн амьдралтай эвлэж зохицдоггүй юм. Хамаг мөнгөө цуглуулан байж авсан гоёмсог торгон даашинзаа биш, хямдхан авсан борог даавуун бошинзоо л бид өдөр бүхэн өмсдөгтэй энэ нь агаар нэг юм даа.

* * *
- Одоо хүртэл би чамд хайртай
Зүрх зүсмээр үг
Олон жил өнгөрчээ

Долоон жил...
Долоон жилийн өмнө би чиний гарыг түлхсэн

Доош харж байгаад үгүй гэж хэлсэн
Өөр нэгэнд тэгээд өөрийгөө үүрд өгсөн
Өнөөдөр гэтэл чи ахиад л миний өмнө...
Үнэнч зүрхний чинь өмнө
Өчүүхнээ шимширтэл мэдрэхэд
Өнөөдрийг хүртэл чамгүйгээр
Жаргалтай алхсан минь худал ч юм шиг

- Үргэлж зүүдэлдэг ээ, би чамайг

Автмаар халуун үг
Үнсэж, үнсүүлээгүй уруул минь

Харам сэтгэлийг минь ичтэл чичирхийлнэ

- Яагаад чи намайг мартдаггүй юм бэ?

Яръя гэвч эвлэхгүй үг
Инээе гэвч нулимстай хоолой

Илүү юу хэрэгтэй юм,
Ингэж намайг битгий яллаач

- Одоо хүртэл би чамд хайртай

Ичмээр, амттай үг
Авахыг хүсээгүй бэлэг

Авсан ч задалмааргүй бэлэг
Аймар гашуун үг
Итгэмгүй ч итгэхийг л хүснэ

Хэдийнээ итгэчихээд
Ийм л үг сонсох гэж
Эм хүн болж төрсөн мэт санагдана
Анх удаа би нөхрөөсөө урваж
Ар нуруугаа харуулан буруу харж хонов.

* * *
Ганцаардал. Энэ хичнээн сайхан, хичнээн тайлагдашгүй нууц билээ. Хүн төрөлхтний хамгийн бяцхан эс, бүхнийг өөртөө багтаасан хамгийн аугаа эс - ГАНЦААРДАЛ
Энэ үг шүлгэнд орохоороо хүртэл хамгаас тод, хамгаас хүчирхэг сонсогдном.

Ганцаардахын зовлон

Ганцаардахын жаргалыг гүйцэхгүй
Сохрын дунд хэзээ ч
Сохор явч чадахгүйгээ
Доглонгийн газар
Доглолгүй явж чадахаа
Мэдрэх л
Миний дээд таашаал
Үнэ цэнээ мэдрэх минь

Үхлээс ч илүү сонирхолтой
Ганцаардахын хэцүүд л би -БИ


Арканзас мужийн Коннерс-рейге хэмээх жижигхэн тосгонд амьдрах Тереза Ньюменныг балчир байхаас нь “гэгээн хүүхэд” гэдэг байжээ. Охин маш шүтлэгтэй гэр бүлд өссөн бөгөөд нэг ч удаа сүмийн номлолыг таслаж байгаагүй юм. Гэтэл Тереза 20 нас хүрмэгцээ тун хачирхалтай мэдрэлийн өвчинд нэрвэгдсэн юм. Дэлгэрэнгүй»

Хайр гэж...

2008 оны 12-р сарын 07 Нийтэлсэн Батмөнх
Байдаг нь байхгүйн зовлон ойлгодоггүй, байхгүй нь байгаагийн зовлонг ойлгодоггүй орчлон юмсанж. Би эхнэртэй, эрэвгэр бяцхан охинтой жирийн л нэгэн. Амьдралынхаа ачаа хөсгийг хоёр бяцхан амьтандаа үүрүүлээд юу хийх вэ гэж бодоод сохор улаан зоосны төлөө цаг нарыг умартан, тэрэгний морь шиг л зүтгэдэг байлаа.
Зүрхний минь угт, миний амьдралын хамгийн нандин эрдэнэс болох хайрт эхнэр, охин хоёр минь явдаг болохоор илүү харж билүү долоож байсангүй. Yнэхээр би бусдын тухай бодох эрхийг ч өөртөө олгоогүй, хайр дурлалын боол байсан юм. Гэвч амьдрал чинь өөрөөсөө гав гинж шиг хүлж хаячихаад, бах нь ханасан юм шиг орхиод явчихдаг эд байх шив. 
Эхнэр минь, миний насан туршдаа хайрлахаа амласан лусын дагина минь, охин бид хоёроо орхиод хорвоогоос халилаа. Яг энэ дээ. Амьдралыг би үзэн ядаж, надад ирсэн энэхүү гай гачланг бие сэтгэлээрээ туулна гэдэг зүүдэнд ч багтамгүй аймшиг байсан юм. “Охиноо битгий ээжгүй өсгөөрэй” гэж бие нь муу байхдаа гарыг минь атган захисан эхнэрийнхээ үгэнд гомдох ч шиг. Тийм их цэнгэлийг амсуулчихаад хоромхон зуурт булаан авсан орчлонд ч гомдох шиг.
Гэгээн хайр сэтгэл минь бидний амьдралын гэрэл, гал хоёрыг асааж охин үр хайрласан билээ. Бид олон жил үерхсэнгүй шууд л гэрлэж, бидэн хоёрын гэсэн бүхэн чухам энэ гэрлэлтээс л эхлэв. Бөөн шуугиан намдаж, охин маань унтсаны дараа бид хоёр галын өрөөндөө орж хаалгаа аяархан хаагаад шивнэн ярилцах дуртай байв. Хэн хэнд маань энэ бүхэн хэвшиж тогтсон заншил болчихсон болохоор хэчнээн их ядарсан ч ядарснаа хэлэх л гэж бид хаалгаа хаан суудаг болчихож. өдөржин уулзаагүй болохоор хань минь их л хөөр болон яриа дэлгэж, заримдаа өвөр дээр минь сууж эрхэлнэ. Заримдаа бид бүр тэндээ хайр дурлалын цэнгэлийг амсдаг байв. Түүний эмзэгхэн зөөлөн арьс, турьхан гар, жижигхэн ч гэсэн халуун чанга мээм. Дээр чинь гарчих уу гэж ичингүй асуухад нь түүний нүд рүү харахад ямар хөөрхөн гээч. Бүр ичиж орхино. Би дуугүй нүдээ анин толгой дохино, заримдаа инээд хүрч түүнийгээ харж өхөөрдмөөр бодогдоно. Ганцхан минийх шүү дээ гэж бодох тусам сэрэл улам асдаг болохоор би түүнийгээ “ миний“ гэж өхөөрдөн нэрлэдэг байсан юм. Бүх юм нь, нүднүүд нь хүртэл жижигхэн болохоор заримдаа “минни ч “ гэж дуудна.
Бид биесээ хайрлах тусам улам л ихээр дурлан тэмүүлдэг байв. Ямар сайндаа “минни” минь “би их шуналтай байх аа” гэж байх вэ дээ. Миннигийн дэндүү их хайр л том гэж охин бид хоёр шоглон зэрэг хэлэхэд тэр жижигхэн хуруугаа дохин “дэмий шүү та хоёр” гээд инээмсэглэдэг байж билээ.
Манайхаар дандаа орж гарч, бидний амьдралын нэгээхэн хэсэг болсон хүн бол миннигийн найз Хишгээ билээ. Ар гэрийнхээ амьдралаас болж сургуульгүй, мэргэжилгүй болсон болохоор энд тэнд ойр зуур ажил хийдэг Хишгээ гэгч бүсгүй, миний бас нэгэн эхнэр шиг л энийг өмс, тэрийгээ ч тосло, тэг, ингэ гэдэг байв. Амьдрал үзэж, бүсгүй хүн болоогүй болохоороо бид хоёрт заримдаа охин шиг минь л эрхэлж, хар бор амьдралд өссөн болохоороо заримдаа эгчийн зөвлөгөө өгнө өө. Би Хишгээг найзуудтайгаа танилцуулахад тэр бүгдийг нь голчихсон. Одоо яая гэх вэ. Хишгээ нэг өглөө манайд хоночихоод гарахдаа Миннид “Та хоёр хүн унтуулсангүй, гэхдээ янзтай” гэж хэлээд инээж байхыг нь би сонсчихоод санаа зовсон гэдэг жигтэйхэн.
Хишгээг гарсны дараа би унтлагын өрөөнд орвол эхнэр маань гиюүрэн суучихаад санаа алдав. Тэрхүү хүнд хэцүү санаа алдалтыг би энэ насандаа мартахгүй боловч тэрхэн үед Хишгээдээ л санаа нь зовж дээ гэдгээс өөр юу ч бодож чадаагүй юм. Тэр өдрөөс хойш яг л сарын дараа эхнэр маань зургаахан настай охин, орчлон хорвоог орхин одохдоо /надаас тас нуучихсан/ цусны өвчнөө охинд минь удамшчихаагүй байгаа гэж асуусан. Түүнчлэн, охиноо битгий ээжгүй өсгөөрэй гэснээс өөр үг хэлээгүй. Надад өөр юу хэлэх байсныг би мэдэхгүй ч түүний минь амьдрал бидний баяр хөөр ийнхүү эцэс болсонд үхтлээ харамссансан…
Уй гашуу маань жаахан сэвэрч, охин бид хоёр Хишгээгийн сайхан сэтгэл, халамж хоёрт найдсан хорвоогийн эзгүй өдрүүд үргэлжилсээр. Нэг өглөө би охиноо цэцэрлэгт өгчихөөд мартсан бичиг сэлтээ авахаар гэртээ ирлээ. Хишгээгийнх манайхаас холгүй тул өглөө бидэнд хоол хийж өгөхөөр ирчихээд бид хоёрыг гарсны дараа явдаг байв. Намайг гэртээ ороход Хишгээ гарах гэж байснаа надтай ярилцах зүйл байна гэв. Хэдийгээр хань ижил минь өнгөрөөд жил гаран болсон боловч эмэгтэй хүний тухай бодол надад ер төрж байсангүй. Гэтэл Хишгээ учир мадаггүй ихэр татан уйллаа. Түүнийг уйлахад хацрыг нь даган урсах нулимс горхи мэт урсан гараад, улаан уруул нь өмөлзөн ахуйд чухам хайрлах энэрэхийн сэтгэл бүх биеийг минь дэвтээх шиг болов. Энэ нулимс юун тухай өгүүлснийг би тэрхэн агшинд мэдрээгүй ч түүнийг тэврэн аргадав. Хишгээ уйлсаар л. Ер бусын дулаахан тунгалаг нүднээс нь урсан гарах нулимсных нь томыг яана. Яая даа.
Би үнслээ. Эхлээд дух, тэгээд хацрыг нь. Хишгээг энгэртээ наан зогсоход зүрхнийх нь хүчтэй цохилт, зөөлхөн мээм, халуун амьсгалыг нь мэдэрлээ. Би уруул дээр нь үнссэн. Тэр намайг хариу үнсэж байв. Өд шиг зөөлхөн шаргал үсийг нь илбэхэд би юу хийх гэж буйгаа сайн мэдэж байсан хэдий ч татгалзаж чадалгүй тийм ээ, чадалгүй би цамцных нь товчийг тайллаа. Тэр ч бас минийхийг. Би дуулгавартай зарц шиг болж, юу ч туршихад хэрэгсэлтэйгээ бэлэн болжээ. Юутай ч дурлалын тоглоом эхэллээ. Тэр минь миний улирч өнгөрсөн амьдралаас намайг урин дуудсан нойтон хайр байлаа. Эхнэрийн минь найз, юу ч мэдэхгүй охин амьтан гэдгийг би мэдэж байсаан байсан. Оюун бодол минь хүлээн авагчийн долгион дээр суваг хайх мэт шуугиж байв. Тэрбээр “би охин байгаа” гэж хэлэв. Тэр харц миний өөдөөс ичингүйрэн хэлсэн үгний дараах тэр харц эгээ л миний бяцхан “Mинни”-г санагдуулж байв аа…
…Бид өнгөрсөн амьдралынхаа талаар бие биестээ ярихгүй ч битүү шаналцгаана. Охин маань “Хишгээ ээж” гэж түүнийг минь дуудахад жаахан ч атугай зориг орж байлаа. Биднийг хүмүүс янз янзаар л ярьж байсан авч энэ орчлонд бас нэгэн бүсгүйг минийх гэж өмчлөн явах эрхтэй хүн болсондоо би гутарч зовоогүй юм.
Харин үл тайлагдах ертөнцийн учрыг үл ухаарна. Бидний уулзалдсан, учирсан, хоног сарын уртыг хамт туулсан мөч бүрийг, бидний танилууд тулган асууж хэрэгт дурлана. Хэл амтайгаа ороон хачирлаж, давсалцгаана. Зарим нь бүр намайг нууц амрагтайгаа нийлж эхнэрээ хороосон гэж ч ярина. Намайг ганцаардан шаналж байхад өрөвдөх гэж, зовлонгоо сэврээн хань ижлээ сонгоход тавлан гоочлох гэж заяасан уу гэмээр ч нөхөд тааралдав.
Нэгэн орой Хишгээ бид хоёр охиноо унтуулчихаад санамсаргүй галын өрөөнд орж хууч дэлгэв. Анх Хишгээ надад хайртай байж. Yүнийг миний бяцхан “Мini“ мэдэлгүй надтай суух болсноо түүнд хэлсэн аж. Хишгээ түүний өвчний тухай мэддэг байсан болохоор найзыгаа жаргуулахаар шийдэж ам үл нээжээ. Хожим нь Mini ч мэджээ. Хишгээ минь гэмшин уйлахдаа “ … би түүний үхэхийг хүлээж байсан юм уу” гэж эмгэнэсэн юмсанж. Юутай ч бид хоёрыг хувь тавилан учруулсан гэж намайг хэлэхэд галын өрөөний хаалга аяархан хаагдлаа. Яг л миний бяцхан Mini ярьж дуусаад инээмсэглэн гарахдаа зөөлхөн хаадаг шиг. Хаалга өөрөө хаагдлаа.
Эх сурвалж: http://mylove.blog.gogo.mn/

Ямар охид хайр дурлалд одтой байдаг вэ?

2008 оны 12-р сарын 05 Нийтэлсэн Батмөнх

Ихэнх хүмүүс хөөрхөн охид гэж хариулах биз. Гэвч үнэн хэрэгтээ гадаад өнгө үзэмж тийм ч чухал байр суурь эзэлдэггүй. Харин юу олонд хүндтэй, хайр татам болгодог талаар бяцхан хууц дэлгье.

1-р алхам
Өөрийгөө бүрэн төгс дайчилж сур. Хэрвээ чи өөрийгөө өөрчилхийг хүсж байгаа бол бүр ч сайн хэрэг. Гол нь чамд өөрийгөө хүндэтгэх үзэл бас хайр байх ёстой бөгөөд чи хэн ч болон хувирсан энэ бүгдээ хадгалж үлдэх хэрэгтэй. Өөрийгөө хүндэлж би өөрөө өөртөө итгэлтэй бас хайртай нэгэн гэдгээ эргэн тойрныхондоо ялангуяа хөвгүүдтэй харьцахдаа илэрхийлж сур. Энэ бол өөрийгөө магтаад байна гэсэн үг биш. Гол нь чи өөрийгөө хүндэтгэдэг байж чадсанаар бусдын хүндэтгэлийг хүлээх болно гэдгийг анхаар.

2-р алхам
Тэднийг байгаагаар нь л хүлээж ав. Өөрийн санаа бодолдоо нийцүүлж өөрчлөх гэсний  хэрэггүй. Шулуухан хэлэхэд тэднийг өөрийн ашиг сонирхолдоо ашиглаж зүгээр л нэг хөшүүрэг тоглоом болгох хэрэггүй. Тэдний сайн чанарыг олж харан түүнд энэ бүхнээ үнэлж цэгнэн алдаа дутагдлаасаа салахад нь тусал. Хүнлэг үйлдэл, харьцаа чинь чамайг бусдаар хүрээлүүлэхэд тус болно. Харин асуудал тулгарвал ээждээ ханд. Ээжээсээ өөрийн алдаа дутагдлын эх үүсвэр юунд байдгийг асууж мэд. Хамгийн шударга шүүгч бас зөвлөгч ээж чинь байх болно.

3-р алхам
Өөрөө өөрийгөө хүмүүжүүл. Чиний бүхий л юм дэгжин бас цэвэрхэн эмх цэгцтэй байх ёстой. Хэн нэгэн хөвгүүний доог тохуу болохоор марзан нэгэн байхаас зайлсхий. Иймээс хувцаслалт, биеэ авч яваа байдал гээд бүх л зүйлээрээ өөрийгөө зөв илэрхийлж сур. 

Дахиад нэг эелдэг зөвлөгөө...хэрвээ чи найз хөвгүүнээсээ харьцаагаа тасалсан бол өөрийн энэ сонголтондоо хэзээд үнэнч бай. Чамд нэг хэсэг ганцаардмал бас уйтгартай санагдах л болно. Гэвч чи нэгэнт шийдвэр гаргаснаас хойш эргэж буцаж өөрөө өөрийгөө тэнэг байдалд оруулах шаардлагагүй. Тэр энэ хорвоо дээрх цорын ганц хөвгүүн биш. Мөн найз охиддоо өөрийн байр байдлыг хэлэх хэрэггүй. Тэд чиний энэ байдлыг доог тохуу хошигнол болгон өнгөрөөнө эсвэл хов болгон тараахаас өөр юу ч хийхгүй тул тэдэнд тайлбар тавих шаардлагагүй. Иймэрхүү байдлаас болж чиний олны дунд тогтсон байр суурь, нэр төр чинь ганхах болно. Хэдийгээр чиний энэ алхмыг сайшаах хүмүүс байх ч мөн  адил тооны буруушаах хүмүүс байна гэдгийг үргэлж сана. Сайн муу хоёр үргэлж хамт оршиж, нэг нэгнийхээ хоосон орон зайг нөхөж байдаг юм.

4-р алхам
Хайр дурлалд бас олны дунд одтой нэгэн үргэлж бусадтай нээлттэй харьцаж чаддаг хүн байдаг. Үүнийг үргэлж санаж яв. Чи хүмүүс чиний тухай ихийг мэдхээс бүү ай.

5-р алхам
Ижилхэн сонирхолтой хөвгүүнтэй холбоо тогтоох гээд оролд. Ийм нэг хүсэл эрмэлзэлтэй бас сонирхолтой хүмү?сийн үүсгэсэн харьцаа хамгийн бат бөх, нийцтэй байж чаддаг. 

6-р алхам
Хайр дурлал үргэлж сайхан бүхнээр дүүрэн байдаггүй. Та хоёрт зам зуур чинь өч төчнөөн жижиг сажиг таагүй явдал учрах болно. Жишээлбэл найз хөвгүүн чинь болзооноосоо хоцорчээ. Тэр завгүй байж чиний төрсөн өдрийг мартчихаж. Чи түүнд хэд хоногийн өмнө яриан дундаа хавчуулж сануулах хэрэгтэй. Энэ мэт чи өөрсдийн харьцаандаа бий болж болох таарамжгүй зүйлсээс зайлсхийж сурах хэрэгтэй. Бас чи түүнийг үргэлж дэргэд чинь байх боломжгүй гэдгийг ойлго.

Хардалтаа дарахын тулд цай уу

2008 оны 12-р сарын 04 Нийтэлсэн Батмөнх

Хардалтаа дарахын тулд цай уу

Хардалт ухааныг мохоож, нойрыг хасч, гэр бүлийг салгаж чаддаг. Тэр бүхнийг хийх чадвартай. Эрчүүд, эмэгтэйчүүд өөр өөрөөр харддаг.

Эмэгтэйчүүд мэдрэмтгий зангийнхаа ачаар хайртай хүнээ хараад л хардах үгүйгээ шийдэж чаддаг. Хайртай залууг нь бусад эмэгтэйчүүд сонирхож харах үед тэр бахархах сэтгэл төрж, баяр баясалтай болдог. Гэхдээ хайр сэтгэл нь түүнийг сэрэмжтэй байхыг шаарддаг. Тэд хайртай эрийнхээ халаасыг шалгаж, бусдын үнэр ханхалж байна уу гэдгийг шалгахаас огт ичихгүй.

Эрчүүд бүсгүйгээ өөрийн болсон гэж үзэх үедээ анхаарал сэрэмжээ алдах нь цөөнгүй. Бусад эрчүүд (өөрийн нь найзууд ч орно) хайртай эмэгтэйг нь дурсан санах, эсвэл магтах үед тэр маш их цухалдаж, түүнийгээ олны нүдэнд өртөхөөр гангарч байна зэргээр буруутгаж эхэлдэг.

Өөртөө итгэлтэй хүмүүс ч харддаг Өөртөө хэт итгэлгүй, эсвэл өөртөө хэт итгэлтэй хүмүүс хамгийн их харддаг. Эмэгтэйчүүд уйтгарлаж, гунигласан үедээ их харддаг байна. Тиймээс та байнга хардах мэдрэмжээ сэдрээхгүйн тулд биллиард тоглож сур. Эсвэл Бальзакийн зохиолыг дахиад унш. Хүн нэг дор хоёр зүйлийн талаар бодох чадваргүй байдаг. Хардах сэтгэлийг өөрөөсөө үргээхийн тулд зүг ээр л цай уу.
Гэхдээ өөрийн гал тогоондоо бус, хөршийндөө орж цайлаарай. Хэрвээ та хартай хүнтэй учирсан бол эхлээд үйлдлээрээ, дараа нь үг хэлээрээ түүнтэй ярилцаарай. Эхлээд та түүнийг энхрийлж байгаад, дараа нь яриа өрнүүл. Хардалтаас ангижрах хамгийн найдвартай арга бол энэ нь надад хамаагүй гэсэн царай гаргах явдал юм. Нөхөр тань таныг өдөөн хатгаж болно.

Хардах шалтгаан бүү гарга. Ингэхийн тулд та нөхөр л рүүгээ байнга ярьж, төлөвлөж байгаа зүйлийнхээ талаар болон бусад бүх зүйлийг түүнд мэдээлэх хэрэгтэй. Хүмүүс өөрт нь тавих анхаарал, халамж, хайр суларсан үед хардаж эхэлдэг. Гэр бүл болсон өдөр, түүний төрсөн өдрийг бүү март. Юу бодож байгаагаа бие биедээ хэлж сур. Ингэснээр түүнд таныг өөрт нь хайртай гэсэн итгэл бий болж, эргэлзээ арилдаг.

Үнсэлцэх арга барил бүхэн өөр байвал амьдрал сайхан

2008 оны 12-р сарын 03 Нийтэлсэн Батмөнх

Үнсэлцэх арга барил бүхэн өөр байвал амьдрал сайхан

Чухам ямар гэгч далдын хүчин хүний зүрхийг ердийнхөөс нэг литрээс илүү цус ялгаруулж, биеийн 28 булчинг нэг дор хөдөлгөөнд оруулж, цусны даралтыг эрс өсгөдгийг мэдэх үү? Энэ бол үнсэлт. Үнсэлт аваар ослоос хамгаалдаг гэх судалгааг Америкийн сэтгэл судлаачид гаргасан нь олны гайхшлыг төрүүлсэн ч яахын аргагүй бодит үнэн гэдэгтэй хэн ч маргаагүй гэнэ. Яагаад гэвэл гэрээсээ гарахын өмнө эхнэрийнхээ (нөхрийнхөө) халуун гэгчийн үнсэлтээр шагнуулсан xүн тэр өдөртөө сэтгэл тэнэгэр явж жолооны ард суухдаа өөртөө улам итгэлтэй болдог байна. Энэ зөвлөгөөг амьдралдаа хэрэгжүүлж эр нөхрөө, эхнэрээ жолооны ард суухад нь үнсэлтээр бэлэг бариарай. Хүмүүс хэзээ үнсэлцэж сурсныг хэлэхэд хэцуу. Коока Бандидагийн зохиосон “Кама Сутра” гэх сударт “Чин зүрхнээсээ янаглан үнсэлцэх нь хайр дурлалд хүрэх эхний алхам. Иймээс уруул уруулаа шүргэлцэхээс эхлээд нэн ялдам байх учиртай” гэж бичсэн байдаг. Зарим ном сударт тэмдэглэж үлдээснээр дорно дахины орнуудад 20-иос доошгүй үнсэлцэх аргын талаар бичсэн байдаг гэнэ. Үнсэлцэхэд арга техник бус үнэн сэтгэл хамгийн чухал гэдэг нь ойлгомжтой. Тиймээс ч солонгосчуудын дунд “Хэрэв тэр бүсгүй үнсүүлж байгаа бол эцсийн эцэст өөрт байгаа бүхнээ зориулахад бэлэн байна гэсэн үг” гэх аман яриа ч байдаг гэнэ. Тогтмол үнсэлцэх нь гэр бүлийн дотоод байдлыг бэхжүүлэх, бэлгийн дур хүслийг бууруулахгүй байх хамгийн шилдэг арга гэж сэтгэл судлаачид үздэг байна. Тэр ч байтугай хүн төрөлхтөн хэр удаан, хэр олон үнсэлцэх талаар аваргаа тодруулдаг уламжлалтай болжээ. Тухайлбал, Францын Тос Скози Найн, Поль Травиль нар хоёр цагийн дотор 20049 удаа үнсэлцэн дээд амжилтыг тогтоогоод байгаа аж. Ингэхэд хайр сэтгэлээ илэрхийлэхийн тулд заавал үнсэлцэх хэрэгтэй юм болов уу. Солонгосын судлаачдын таамагласнаар тогтмол үнсэлцдэг хүмүүс бусдаас таван жилээр илүү наслах боломжтой байдаг гэнэ. Учир нь үнсэлцсэнээр хүний цусны эргэлт түргэсдэг байна. Байнга цусны эргэлт түргэсч нэмэгдэх нь зүрхний үйл ажиллагаанд сайнаар нөлөөлдөг аж. Үнсэлцэхэд арга техник чухал бус гэж ярьдаг ч “Үнсэлцэх арга барил бүхэн өөр байвал амьдрал сайхан” гэж Францын зохиолч Оноре де Бальзак бичиж улдээжээ.

Хайртай хүнийхээ сэтгэлийг эзэмдмээр байна уу?

2008 оны 12-р сарын 02 Нийтэлсэн Батмөнх

Хайртай хүнийхээ сэтгэлийг эзэмдмээр байна уу?

Эр хүнийг зөвхөн гоё даашинз, будмал нүүрээр татна гэдэгт та итгэлтэй байна уу? Энэ бол хангалтгүй. үүгээр зөвхөн сексийн өдөөлтийг бий болгоно. Хэрэв та залуугийн сэтгэл зүрхийг эзэмдье гэвэл арай илүү өргөн хурээтэй сэтгэх шаардлагатай.

• Юуны өмнө өөрт нь таагүй биш гэдэг ханд өг.
• Санаачлагыг гартаа авахын тулд сонирхсон залуугийнхаа ааш занг судал.
• Хоёулхнаа байгаа тохиолдолд залуугийн секс өдөөлтийг шууд бүү няцаа. Ор хөнжлөөс буцахгүй байгаа мэт зөвхөн сэтгэгдэл төрүүл
• Гэхдээ эгзэгтэй үед тоглоом шоглоом маягаар өөрийгөө татаж ав. Ингэснээр та залуугийн хүсэл сонирхлыг дэврээнэ. Шууд аваад идчихдэг алим амтгүй байдаг учир хүмүүс худалдаж авдаг биз дээ.
• Нэг их ажилсаг хүн болох гэж залуугийнхаа гэр орныг цэвэрлэх, цамц майкын угаах гэж бүү зүтгэ. Нэр хүндээ алдана. Хожим гэр бүл болоход хүрвэл таныг үйлчлэгч мэт хүлээн авах болно.
• Найз залуутайгаа ямар ч сэдвээр хамаагүй ярих, мэтгэлцэхэд бэлэн бай. үүний тулд та ядаж хэд хэдэн чанартай уран зохиолын ном уншсан байх ёстой.
• Өөрийн чинь эмзэглэж байгаа асуудал, бэрхшээлийг найз залуутайгаа хуваалцахаас буү эмээ (нилээд дотно болсны дараа). Танд муугүй ханддаг бол найз залуу чинь зөвхөн туслахыг л хүснэ
• Хошин шогийн мэдрэмжтэй бай. үл ойлголцол, эвгүй зан үйлдлииг давахад тань тустай.

Багахан хардалт хайрыг бэхжүүлдэг

2008 оны 12-р сарын 01 Нийтэлсэн Батмөнх

Багахан хардалт хайрыг бэхжүүлдэг

Хайртай бол хартай гэдэг. Багахан хардалт хайрыг бэхжүүлдэг ч гэх нь бий. Гэвч хэмжээнээсээ хэтэрсэн "даварсан" хардалт гэр бүлд сайн сайхан зүйл авчрахгүй нь тодорхой. Хардалтанд хүйсийн онцлог гэж байна. Эрэгтэй хүн хардахаараа эхнэр рүүгээ дайрдаг бол эмэгтэйчүүд голдуу нөхрийнхеө "нууц амраг" руу халддаг. Хар нь дэндсэн эр нөхөр яадаг вэ?

1. Хардахаараа ухаанаа алдаж, өөрийн ухаан мэдрэлгүй юм шиг болдог аж. Гар хөл нь салганах, чичрэх, царай нь улайх, барайх зэрэг шинж тэмдгүүд илэрнэ.

2. Хэт хартай нөхөр хүний тоож анзаарамгүй, яльгүй юмыг ч хардана. Хамт явж байгаад эхнэртэй нь таньдаг хүн нь тааралдаад мэндлээд өнгөрөхөд л "Юун хүн бэ?" хэзээ, яаж танилцсан юм бэ?... гэхчилэн байцааж гарах жишээтэй.

3. Хартай хүн эхнэртээ гоё ганган хувцас хунар ч авч өгөхөөс айна

4. Ийм эрчүүд солиотой юм шиг хардах мөртлөө эхнэрээ ч, өөр бусад эмэгтэйчүүдийг ч жинхэнэ ёсоор хайрлаж чадахгүй, тэднийг бүгдээрээ худалч, хууран мэхлэгчид гэж бодож явдаг.

5. Аажимдаа хэтэрсэн хардалт солиорол, сэтгэцийн эмгэг болж хувирах нь бий.

Хардалтын хор уршиг:
1. Хартай нөхрийн гэр орны уур амьсгал дэндүү уйтгартай болно. Учир нь эхнэр нь нөхрийхөө хардалтаас айгаад найз нөхдөөсөө хapьцaa холбоогоо таслах,таньдаг мэддэг хүнтэйгээ ч үг солих, мэндлэх эрхгүй болдог.

2. Хардалт бэлгийн амьдралд ч муугаар нөлөөлнө. Хартай хүний эхнэр сексийн харьцаанд сонирхолгүй болж, дур хөрөх нь олонтаа байдгийг секс зүйчид тогтоожээ.

3. Хэтэрсэн хардалт хүүхдийн хүмүүжилд сөргөөр нөлөөлнө.
Хартай аав юм уу ээжтэй айлын хүүхэд ч багаасаа хүнд итгэхээ байж, хожим нь ханилснаа хардаж зовоодог байна. Энд нэг зүйлийг онцлон тэмдэглэхэд эмэгтэйчүүд яагаад ч юм хартай нөхрөөсөө салах нь ховор байдаг. үр хүүхдээ ч боддог биз. Гэвч хартай хүн яаж ч хэлээд хэзээ ч засрахгүйгээр үл барам нас ахих тусам "өвчин" нь улам архагшдаг юм шүү.

Хайр дурлал төрсөн цагаас шалтгаалах нь

2008 оны 11-р сарын 30 Нийтэлсэн Батмөнх

Хайр дурлал төрсөн цагаас шалтгаалах нь


Нэг өдөр төрсөн хүмүүс зан ааш, гадаад байдлаараа төдийгүй өөр хоорондоо огт адилгүй байдаг. Учир нь тэдний төрсөн цаг нь адилгүй билээ. Одон орон судлаач болон зурхайчид нэг хоног хугацааны хувьд ижил чанар бүхий ижилхэн 12 хэсэгт хуваагддаг гэж үздэг. Та энэ өгүүллийг уншаад таны төрсөн цаг зан ааш, хайр сэтгэлд чинь хэрхэн нөлөөлдгийг олж мэдэж болно.

Хэрвээ та 0.00 - 2.00 цагт төрсөн бол
Та наснаасаа залуу харагддаг бөгөөд өөрөөсөө дүү, эрч хүчтэй залуу хүмүүсийн дунд байх дуртай. Үг дуу цөөтэй л бол өөр ямар ч гайхамшигтай сайхан зан чанартай байгаад ч эр хүн таны сэтгэлийг татна гэж үгүй. Та хайр дурлалд “элдвийг туршигч”. Гэхдээ таны зүрх сэтгэлийн асуудал дэндүү олон хүнд ил байдаг. Болзоонд явахдаа юу өмсөх, ямар ус түрхэх юү бэлдэхээ олон хүнээр баахан зөвлүүлж аваад, эргэж ирэхдээ “За энэ удаа ямаршуухан болов доо?” гэж асуухыг сонсоно гэдэг тийм ч аятайхан биш байгаа биз дээ? Энэ бүхний буруутан нь та өөрөө, таны хэтэрхий илэн далангүй нээлттэй зан чинь. Та хүн бүртэй өөрийнхөө бодол, санаа, зүрх сэтгэлийнхээ асуудлыг хуваалцахад бэлэн байдаг, ингэснээр таныг танил бараг л бүх хүн таны хувийн амьдралын нарийн ширийний талаар бүрэн мэдээлэлтэй болчихдог. Энэ байдал чинь хайртай хүнд чинь таалагдахгүй байж тун болзошгүй. Тиймээс та хайртынхаа болон хайр сэтгэлийнхээ төлөө дэврээд байгаа дэндүү нээлттэй байдлаа бага багаар дарж л байх хэрэгтэй болох нь..

Хэрвээ та 2.00 - 4.00 цагт төрсөн бол
Та Сугар гарагийн ивээл доор байдаг хүн юм. Та амьдралын бүх л баяр баясгаланг үнэлж явдаг. Сайн дарс, сайхан хоол, мөн сайхан дурлалд дуртай. Таныг өөрийн болгохыг хүссэн хүн танд байнга бэлэг өгч, сайхан хоолтой ресторанд урьж, таныг хангалуун болон ая тухтай байдалд байлгах хэрэгтэй. Танд бол хайртай хүндээ өгөх юм бас байна аа. Та гайхамшигтай сайхан, тухтай гэр оронг бий болгож, гэр бүл үр хүүхэд, бүр ач гуч чинь сэтгэл тэнүүн амьдрах боломж бүрдүүлнэ. Танай гэрт дутуу юм гэж үгүй, тэгш сайхан байх бөгөөд үүний хариуд та зөвхөн “үнэнч сэтгэл, хайр” л хүлээдэг.

Хэрвээ та 4.00 - 6.00 цагт төрсөн бол
Таныг Ангараг гараг удирдаж байна. Та өөрийн гэсэн өнгө төрхтэй, хурц тод бие хүн бөгөөд амьдралын эрч хүчээр дүүрэн байдаг. Амьдралын чинь хамгийн энгийн үйл явдал ч адал явдалт роман шиг харагдана. Тиймээс танд зөвхөн эрх тэгш хамтрагч биш, бас сайн сонсогч хань хэрэгтэй. Гэхдээ та голдуу ганцаараа байдаг. Учир нь үнэхээр ганцхан танд л заяасан хүнийг олсон цагт л аз жаргалтай амьдарна. Гэхдээ тантай амьдралаа холбохоор шийдсэн хүнд яг “Зөрүүд эрийг номхруулсан нь” гэдэг кинонд гардаг шиг таныг номхруулж авах хэрэгтэй болох тул эхэндээ шаггүй хэцүү байх болно. Гэхдээ та өөртөө би үнэхээр ийм л хүнийг бүх амьдралынхаа турш мөрөөдөж байжээ гэж ойлгоно. Таны хүндлэл, бишрэлийг хүлээж чадахуйц хүчтэй, ухаантай хүн л тантай хамт байх ёстой.

Хэрвээ та 6.00 - 8.00 цагт төрсөн бол
Та Далайн ван гарагийн удирдлаганд байдаг. Та ямар ч юмыг золионд гаргаж мэдэх хүн. Түүн дундаа хайр сэтгэлийг ч. Заримдаа таны хийсэн алхам хамгийн байж боломгүй хачирхал төрөм зүйл байдаг. Та хэн нэгэнтэй сэтгэл санаа нийлэн тун аятайхан амьдарч байснаа гэнэт ганц үг хэлэлгүй алга болчихно. Үүнд таны хачирхалтай мэдрэмж буруутай. Танд гэнэт “ямар нэг юм хийх хэрэгтэй байна” гэсэн бодол төрөнгүүт та яагаад ийм зүйл хийснээ хэнд ч тайлбарлах шаардлагагүй гэж үзээд л өөрийнхөөрөө шийдээд бүх юмаа золиосонд гаргаад л яваад өгдөг.

Хэрвээ та 8.00 - 10.00 цагт төрсөн бол
Таны удирдагч гараг Тэнгэрийн ван юм. Магадгүй тантай анх уулзахад та тийм сэтгэл татам хүн биш мэт санагдаж болох юм. Гэвч тантай ойртон нөхөрлөж дотноссон хүн таны хүнийг ойлгодог, хүнд зүрх сэтгэлээсээ ханддаг занг бишрэн татагдана. Гэхдээ та дэндүү, бүр хэт нөхөрсөг, ил тод байдлаар хүнд ханддаг учраас эсрэг хүйсийн хүмүүс таны бодсоноос өөрөөр илүү “чухал зүйлтэй” андуурч ойлгох нь бий. Та өөрөө ч гэсэн заримдаа нөхөрлөл, хайр дурлал хоёроо ялгаж чадахаа больчихдог талтай. Үүнийг чинь дагаад орчин тойрныхон чинь ч гэсэн төөрөгдөж орхидог. Таны сэтгэл чинь “Хоёулаа сайхан найзууд л явъя” гэдгээс “Хоёулаа бүхнийг эхнээс нь эхэлье” хүртэлх бүх л зүйлийг багтаана. Гэхдээ энэ хоёрын алийг нь ч гэсэн та чин сэтгэлээсээ л хэлдэг. Ийм байдлыг жинхэнэ, үнэнч сайн найз л тэсч чадах бөгөөд чухам ийм хүн л таны жинхэнэ хань болох вий.

Хэрвээ та 10.00 - 12.00 цагт төрсөн бол
Таныг удирдагч гараг бол Санчир юм. Таныг харангуутаа л бүгд үс хувцсаа засч, үг хэл, байгаа байдлаа цэнэж эхэлдэг. Таныг угаасаа албан тушаал, нийгмийн өндөр байр суурь их татдаг. Гаднаас нь харвал таны амьдрал яг л Алиса Фрейндлихийн тоглодог “Ийм нэгэн явдал” киноны баатар шиг уйтгартай, баялаг бус санагдана. Гэхдээ яг үнэндээ бас ч тийм биш ээ. Мэдээж таны хувьд албан тушаал чинь тэргүүн зэрэгт тавигдана. Гэвч хэнд ч гэсэн хувийн амьдрал бий шүү дээ. Та өөрийн тань нэр алдарт хүрэхийг хичээх зан, бодол төлөвлөгөөг чинь ойлгож дэмждэг хүнтэй үг хэлээ сайн ололцдог. Энэ нь захирал юм уу хамт ажилладаг хүн чинь байж болно. Эсвэл бүр эсрэгээр бүх л ая тухыг чинь хангаад таныг гэртээ хүлээгээд сууж байдаг хүн танд тохирно. Ямар ч тохиолдолд та ханьдаа, түүнд тохиолдож буй асуудалд анхаарч чаддаг, тогтвортой амьдрах хүн юм.

Хэрвээ та 12.00 - 14.00 цагт төрсөн бол
Таныг Бархасбадь гараг удирддаг ажээ. Та өөрийн биеэ авч яваа байдал, үг яриагаараа эсрэг хүйсний хүнд гайхамшигтай сэтгэгдэл төрүүлдэг. Таны сэтгэлийг олон хүнийг хамарсан баялаг баяр ёслолууд эзэмддэг. Дайчдын жагсаал, сүмийн ёслол ч юм уу, тэгээд түүнд оролцож буй хүмүүс танд сайхан санагдана. Та байдаг л нэг биш, гайхалтай уран сэтгэмжит, урлагтай хүнийг сонгон авна. Та өдөр тутмын нэгэн хэвийн байдал, заваан балиар байдлыг тэвчдэггүй. Хүн бүртэй адил байхыг та хүсдэггүй. Магадгүй таны сонгосон хүн эсвэл гадаадын, эсвэл рок хамтлагийн ахлагч юм уу, ер нь ямар нэг талаараа өвөрмөц, давтагдашгүй хүн байх болов уу?

Хэрвээ та 14.00 - 16.00 цагт төрсөн бол
Таныг удирдагч гараг Дэлхийн ван ажээ. Та өөрийг чинь туйлаас сонирхож буй харцыг байнга мэдэрч байдаг. Учир нь танд ямар нэгэн үл мэдэгдэх гайхамшигтай дотоод хүч байдаг бөгөөд энэ чинь аливаа хүндхэн асуудлыг шийдэхэд чинь ч тусалдаг. Жишээ нь та тэгтэл хайрлаж байсан нөхрөөсөө /эхнэрээсээ/ салаад ямар хэцүү байсан ч удалгүй бүр түүнээс ч илүү хайртай нөхөртэй болж чадна. Танд онцгой сорвитой ч юм уу, ямар нэг байдлаар хүсэл тачаал төрөм сэтгэл булаам хүн таалагддаг. Сексийн хувьд хэр тохирч байна гэдэг таны хувьд ханиа сонгох хамгийн том шалгуур. Тиймээс үеийнхэн чинь нас ахилаа гээд өөрийгөө гаргуунд нь гаргаад хэн билээ гэдгээ мартчихсан тэр үед ч та өөрийгөө “жинхэнэ бүсгүй хүн /эр хүн/” гэж мэдэрч амьдардаг.

Хэрвээ та 16.00 - 18.00 цагт төрсөн бол
Та мөн Сугар гарагийн нөлөөн доор амьдардаг. Танд хайр дурлал, хань ижлийн хувьд эсвэл гайхалтай аз таарч, эсвэл хамгийн азгүй байж мэднэ. Дундаж тохиол байхгүй. Цагаан морьтой ханхүүг хүлээж буй мөрөөдлийн хатан хаан бол та юм. Та эргэлзэх юмгүйгээр тун хурц, өвөрмөц хүнийг сонгоно. Та сургуулийнхаа хамгийн сайхан залууг, эсвэл тухайн газарт байгаа хамгийн хөөрхөн охиныг огтхон эргэлзэлгүйгээр олж чадна. Тиймээс түүнд хайраа өгөхдөө мөн хариу хайр хүсэн хүлээнэ. Та ямар ч хүнтэй дасан зохицож жинхэнэ “нэгэн биений нь хагас” болж чадна. Үгүйдээ л эхэндээ тийм байна. Гэвч та нөгөө хүний чинь бодож байгаа шиг тийм ч дуугүй, зөөлөн, аялдан дагалдагч хүн огт биш. Та аажим, аажмаар түүнийг захирч эхлэхэд л тэр үүнийг ойлгоно. Угаасаа гэр бүл гэдэг таны хувьд тун чухал зүйл учир та түүнд бүх л амьдралаа зориулж чадна.

Хэрвээ та 18.00 - 20.00 цагт төрсөн бол
Та Буд гарагийн нөлөөнд амьдардаг. Танд, таны тусламж дэмжлэг хэрэгтэй, ямар нэг зүйлээрээ анхаарал, халамж хүсэн хүлээж явдаг хүмүүс илүү таалагддаг. Тиймээс та ажил үйлс нь тааруухан яваа хамт ажилладаг хүн юм уу, эсвэл та өөрөө жинхэнэ байнгын нарийн бичиг, баруун гар нь болж болохуйц даргыгаа сонгоно. Таны хувьд хамгийн гол нь та тусалж, анхаарч, халамжилж, чиглүүлж байх явдал юм. Үнэн хэрэгтээ ажил гэдэг таны амьдрал учраас та ажлаасаа өөр хаана заяаныхаа ханийг хайх вэ дээ? Тэхдээ эрүүл аж төрөх гэдэг таны хувьд их чухал зүйл учраас та ханиа биеийн тамирын танхимд юм уу, өглөөний гүйлтийнхээ үеэр ч танилцаж магадгүй юм.

Хэрвээ та 20.00 - 22.00 цагт төрсөн бол
Таныг Наран өөрөө ивээн тэтгэдэг ажээ. Тачаал, хайр дурлал, үр хүүхэд-энэ бол таны амьдралын хамгийн сонирхолтой бөгөөд чухал зүйлс. Сээтэгнэх урлагийг та бараг л өлгийтэй байхаасаа мэдэрсэн бөгөөд жил ирэх тусам энэ авъяас чинь улам бүр цэцэглэн хөгжиж байдаг. Тиймээс та дунд сургуульд байхдаа мөн ч олон удаа “мөнхийн хайр, дурлалтай” учирсан байх. Таны амьдралыг яагаад ч сонирхолгүй гэж хэлж боломгүй. Гэхдээ бас цэвэр тунгалаг ч гэж хэлэмгүй. Та үргэлж шахуу өөрийгөө кино од шиг авч явдаг, тиймээс кино оддыг тойрсон бүх л явдал танд тохиолддог гэсэн үг. Тиймээс чухам туршлагатай “найруулагч” л танд хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл кино одыг барьж, харьцаж чаддаг хүн л хань чинь болно гэсэн үг. Тэр таны хайр дурлалыг мөхөөлгүй байлгаж, үргэлж шинэлэг байхгүй бол таны сонирхол буурч орхино. Та яг л томоохон театрын тайзнаа байгаа мэт аашилж, хэн нэгний харцыг тогтоогоод шинэ дурлалын давалгаанд автан яваад өгч мэднэ. Энэ үед чинь Отеллогийн хардалтын үзэгдлийг тоглох шаардлагатай. Хэрвээ хань тань ухаантай хүн бол таныг зохих хэмжээнд хүртэл явуулж, тоглуулж байгаад хэрэгтэй үед “За боллоо. Зураг авалт дууслаа” гэж хэлж чадах хүн байх хэрэгтэй. Тэхгүй бол та ёстой дүрдээ итгэчихээд “Саллаа” гээд гүйж байж мэднэ.

Хэрвээ та 22.00 - 24.00 цагт төрсөн бол
Таныг Сар удирддаг ажээ. Та туйлын гэр бүлсэг хүн бөгөөд өөрийн гэсэн дүрэм журам, дэг жаягтай удмыг бий болгохыг зорьдог. Хэдийгээр эцэг эх чинь таны ханиа сонгох сонголтонд нөлөөлж болох ч эцсийн шийдвэрийг та өөрөө л гаргадаг. Та ээжээсээ хол амьдарна гэж юу л бол. Ээж чинь танайд л амьдрах болов уу? Танд нийгмийн идэвхтэй, нээлттэй, илэн далангүй хүмүүс таалагддаг. Хэрвээ та энэ цагт төрсөн бүсгүй бол таны бодлоор, жинхэнэ эр нөхөр гэдэг таныг гэртээ гэрийнхээ ажлыг хийгээд сууж байхад чинь хангалттай амьдруулж хүрэлцэхүйц мөнгө олдог хүн байх ёстой бололтой. Харин хамгийн гол нь нөхөр чинь гэр аж ахуйн асуудал, хүүхдийн хүмүүжилд оролцдоггүй байх ёстой ажээ. Тиймээс гэрийн дотоод зохион байгуулалт, гэр бүлийн төсөв, төрөл төрөгсөдтэй холбогдох хэмжээ, өдөр, оройн хоол гээд л гэрийн доторх бүх асуудал таны “хуулийн хүрээнд шийдэгдэж” байх ёстой бололтой.

Ганц олдох залуу нас…

2008 оны 11-р сарын 30 Нийтэлсэн Батмөнх

Ганц олдох залуу нас…

Яагаад биднээс урвадаг вэ?
Эр хүнд байгалаас заяасан урвагч зан бэлэглэсэн бололтой. Тэд үргэлж шинийг эрэлхийлж байдаг олон зантай гэж хэлж болно.

1. Чи түүнтэй хамт орой үдэш гарч үдэшлэг цэнгүүнд явдаггүй.
Харин тэр олны дунд толгой эргэн мансуурч хажуугаараа өнгөрөх дэгжин охидод харцаа унагана. Түүнд яг энэ мөчид үргэлж Winnie the Pooh-тай хамт байх тааламжтай зүйл биш мэт санагддаг. Тэр чамайг арван хуруу шигээ мэддэг болчихсон тул түүний хувьд чи шинэлэг алим биш болсон байна. Түүнд тухайн үед юу юунаас илүү түүний дэргэд бүжиглэх охин ямар дотоож өмссөн байгаа нь сонирхолтой байх болно.

2. Санамсаргүй бүх юм болж өнгөрнө. Тэр өөрөө ч юу болсныг мэдэхгүй. Хөгжим чанга дуугарч найзууд хажуунаас хөөргөж, урдаа байсан хундагатай архи, лаазтай юиво бүрийг хоослоод л байсан. Хаанаас тэр охин гараад ирсэн нь бүү мэд. Түүнийг ёстой л гамшиг ниргэж. Харин чи энэ бүхнийг хэрхэн хүлээн авч хандах бол...

3. Ихэнх залууст дараах нөхцөл үйлчилдэг гэхэд хэлсдэхгүй. Энэ нь хөвгүүд хайртай охиндоо шүлэг уншиж өгч, уруул дээр чинь зөөлөн үнсэж чихэнд чинь хайрын үгс шивнэдэг бол, бусад нь түүний хувьд хэн ч биш байдаг учраас тэднээс шууд сексийн харьцааг шаардан өөрийн бэлгийн амьдралын туршлагыг зузаатгахыг боддог нь харамсалтай. Мэдээж энэ муухай, шударга бус хэрэг. Энэ бас л гамшиг. Харамсалтай нь бэлгэвч та хоёрын харьцааг аварч чадах болов уу?

4. Чи хэн нэгэн хөвгүүнтэй дотносож эхэлсэн. Гэхдээ та хоёрын дунд сайхан найзын харьцаанаас өөр юу ч байхгүй. Гэтэл найз банди чинь тэгж бодохгүй байгаа. Түүний хувьд энэ бол тийм ч сайхан санагдахгүйгээр барахгүй тэр ч чамд өөр шиг шиг чинь хандаж чадна гэхдээ харуулахыг оролдоно. Хардалт, урвалт хамт оршдог юм шүү.

Хэрвээ чи урвасан бол...

Эхлээд өөрийгөө гартаа ав. Хэрвээ чи өнгөрсөн явдалд маш их шаналж, харамсаж байгаа бол чимээгүй өнгөрсөн нь дээр. Тэр хэзээ ч үүнийг уучлахгүй шүү дээ. Харин чамд энэ бүхнийг ухаангүй дурласны улмаас хийсэн санагдаж байгаа бол өөрийн мэдрэмжээ хуурамж биш гэдэгтээ бүрэн итгэдэг болтлоо хүлээ. Хүчтэй бас шунахай хүсэл зүрх сэтгэлийг хуурдаг тул энэ мэт хуурмаглалд автан оорийн ойр дотны, үнэ цэнэтэй хүнээ алдаж болох юм шүү. Иймээс ямарч тохиолдолд чи чимээгүй өнгөрч бүгдийг нууцлан үлдсэн дээр шүү. Ухаалаг байж нөхөрлөлөө хамгаалаарай.

Хэрвээ чамаас урвасан бол...
Түүн рүү юм шидэж хэрүүл шуугиан үүсгэх хэрэггүй. Харин үүний оронд аль болох тайван байж түүнийг буруугаа хүлээхийг нь хар. Тэр чамаас өнөөдөр урвасан бол маргааш ч гэсэн урвах болно. Иймээс чимээгүй түүний нүглээ наминчдахыг нь сонсоод гарч од. Тэр чамайг давтагдашгүй бас ухаалаг дахин өөрт нь олдохгүй, ховорхон цэцэг байсныг мэдрэх болно. Түүний хийсэн алдаанд өөрийгөө буруутгаж, өөрийгөө зовоох ямарч шаарддлагагүй. Түүний өнгөрсөн дурсамжтай нь хамт булшил.

Эцэст нь хэлэхэд хүнд ганц амьдрал заяадаг болохоор тэр амьдралыг сайн сайхан, аз жаргалтай хайраараа гэрэлтүүлж амьдраарай. Уучлах газараа уучилж чаддаг байгаарай.

Цаг ямагт сонирхолтой бай

2008 оны 11-р сарын 29 Нийтэлсэн Батмөнх

Цаг ямагт сонирхолтой бай

Нойтон хамуу шиг байсны хэрэггүй:
- Хайртай хүн рүүгээ ойр, ойрхон бүү утасдаарай. Хэрэв тэр таньруу ярьвал утасдахыг нь хүлээж байснаа бүү яаран илэрхийл. Эрчүүд ихэвчлэн биеэ тоосон, эмэгтэйчүүдээс өөрийгөө дээгүүр тавьдаг зантай гэдгийг анхаараарай. Түүнд гайхамшигтай, сонирхолтой бүсгүй гэдгээ харуулах боломжийг өөртөө гаргахыг хичээгээрэй.

Эрчүүдийн өмнөөс цагийн хуваарь бүү гарга:
- Ямар ч эрэгтэй хүн хайртай бүсгүй, халамжит эхнэрийхээ заавраар амьдрах дургүй байдгийг санаарай. Тэд үүнийг гаднаа илэрхийлдэггүй, дотроо хадгалдаг байна. Таны найз залуу чинь эсвэл эр нөхөр чинь хөлбөмбөг, хоккей үзэхээр ч юмуу ер нь хүссэн газар руугаа явахад нь бүү саад хий. Харин хаашаа явах гэж байгаагы нь эвтэйхэн асууж сур. Гэхдээ хэзээ ирэхийг нь сонирхсоны хэрэггүй. Очих газраа үнэн хэлдэг хүн эргэж ирэх цагаа өөрөө хэлнэ. Эрчүүдийн хийх ажил, хэзээ, хаашаа явах цагийн хуваарийг нь та гаргасны хэрэггүй.

Янаг амрагийн нууцаа дэлгэхгүйг хичээ:
- Эр хүнтэй дотно байсан урьдын явдлаа хэнд ч тэр дундаа найз бүсгүйдээ ч хэрхэвч ярьж болохгүй. Ер нь эр хүний бэлгийн амьдралын нууцыг өөртөө хадгалж сур. Ямар ч эр өөрийн бэлгийн чадавхиар гайхуулах дуртай байдгийг санахад илүүдэхгүй. Та хоёрын хооронд бий болсон сексийн асуудлаа зохицуулах хэрэг гарвал эмчид хандаарай.

Цаг ямагт сонирхолтой бай:
- Мэдээжийн хэрэг, богино цамц, биеийн тамирын өмд эсвэл зөөлөн торгомсог халадтай гэртээ байх нь танд чөлөөтэй, эвтэйхэн санагддаг л даа. Гэхдээ энэ нь таныг бусдын өмнө сонирхолгүй харагдуулна гэдгийг анхаарахад илүүдэхгүй болов уу. Ямар ч эр хүн хүүхнүүдийг тэр дундаа сэтгэлтэй хүнээ цаг ямагт дэгжин цэвэрхэн, сайхан байхыг нь харах дуртай байдгийг санахад илүүдэхгүй.

Уян хатан, зөөлөн чанар хэрэг болдог:
- Эмэгтэй хүний тэсвэр тэвчээртэй, эршүүд занг магтан дуулдаг. Үүнд буруу юм байхгүй. Гэвч бодит амьдралд хүүхнүүд уян хатан, зөөлөн байснаар ялалтанд хүрэх нь олонтаа. Эрчүүд эмэгтэйчүүдийн нулимсанд дургүй мөртлөө тэднийг буулт хийхэд өршөөнгүй ханддаг байна. Учир нь тэд зөөлөн, сул дорой байх нь эмэгтэй хүний нэг шинж хэмээн үздэг гэнэ.

Хамгийн гол нь санаагаар бүү уна:
- Яаж ч хичээгээд тэр танаас холдож явсан бол сэтгэлээр унасны хэрэггүй. Учир нь тэр амьдралд чинь тохиолдоод өнгөрөх жирийн нэгэн байжээ. Харин үүнээс сургамж аваад алс ирээдүйгээ бод. "Дурлал хөрсөн бол түүнийг халаа, эсвэл гаргаж хая. Энэ нь сэрүүн газар хадгалагдаж байдаг бүтээгдэхүүн биш" гэж хэлсэн байдаг. Эцсийн эцэст эрчүүд таны бодсон шиг тийм ч гайхамшигтай хүмүүс биш.

Хайртыгаа хайрлах 50 арга

2008 оны 11-р сарын 27 Нийтэлсэн Батмөнх

Хайртыгаа хайрлах 50 арга

1.Эхлээд өөрийгөө хайрла

2. Өдөр бүрийг дотноор тэврэлдэн угт

3. Өглөөниий цайгаа хамт уу

4. “Би чамдаа хайртай” гэж алхам дутамдаа хэл

5. Дандаа урам хайрлаж бай

6. Ялгаатай буйдаа талархаж, түүнийгээ тэмдэглэ

7. Өдөр бүр сүүлчийнх юм шиг амьдар

8. Хариу хүлээгээгүй хайрын захиа бич

9. Хамтдаа үр суулгаж, цэцэг дэлгэртэл нь ургуул

10. Долоо хоногийн нэг өдөр болзоонд яв

11. Шалтгаангүйгээр цэцэг илгээ

12. Бие биенхээ гэр бүл найз нөхдийг хайрлан хүндэл

13. “Би чамд хайртай” гэж бичээд гэртээ бүх газар хад

14. Сарнайн сайхныг зогсоод үнэрлэ

15. Санамсаргүйгээр үнс

16. Жаргах нарны гайхамшгийг хамтдаа хар

17. Чин сэтгэлээсээ уучлал гуй

18. Өршөөж чаддаг бай

19. Танилцсан өдрөө сэргээн дурсаж бай

20. Гарыг нь атга

21. Нүд рүү нь хараад “Би чамд хайртай” гэж хэл

22. Түүнийг уйлахад нь аргадаж тэвэр

23. Түүнийг ойлгодгоо илэрхийл

24. Жинхэнэ хайр, амжилтын төлөө хундага өргө

25. Сэтгэлийг нь хөдөлгөх ямар нэг юм сэд

26. Түүнд чамайг төөрч будилсан үед замыг чинь зааж өгөхийг зөвшөөр

27. Онигоо ярихад нь инээ 28. Дотоод гоо сайхныг нь үнэл

29. Өөрөөсөө энэ өдөр түүний төлөө юу бүтээв гэж асуу

30. Гайхамшигтай мөрөөдлийг нь дэмж

31. Олноос нуулгүй түүнд хайртайгаа харуул

32. Хайрын иллэг хий

33. Онцгой мөчид хамтдаа баярлаж, тэмдэглэл хөтөл

34. Бие биеийнхээ айдсыг үргээ

35. Далайн эргээр хөл нүцгэн алхацгаа

36. Чамтай гэрлэхийг нь дахин асуу

37. Тийм гэж хэлж бай

38. Бие биеэ хэзээд хүндэл

39. Хайрынхаа хамгийн хүчтэй дэмжигч нь бай

40. Авахыг хүссэн хайрыг нь өг

41. Өөрийнхөө авахыг хүссэн хайраар ч хайрла

42. Ажил төрлийг нь сонирхдогоо харуул

43. Төсөл дээр хамтдаа ажил

44. Хөнжлөөрөө хэрэм босго

45. Сарны гэрэлд дүүжин савлуур дээр улам дээшээ савла

46. Бороотой өдөр гэртээ зугаалга зохио

47. Орондоо галзуу ууртайгаар бүү зүглэ

48. Хайртынхаа сайн сайхны төлөө эхэлж залбир

49. “Сайхан амраарай” гээд үнс

50. Хоёр давхар давхралдсан мэт тэврэлдэж унт

Хосуудад зориулсан харилцааны 5 зөвлөмж

2008 оны 11-р сарын 26 Нийтэлсэн Батмөнх

Хосуудад зориулсан харилцааны 5 зөвлөмж

Биднийг бүгдийг нэг хэвээр зутгаж, нэг үзэл бодолтой бүтээгүйгээс хойш хосуудын харилцаанд хүндрэл учрах нь тодорхой. Гэхдээ энэ хүнд үеийн хэрхэн ухаалгаар даван гарах нь маш чухал.

1. Хэрвээ та сайн харилцагч (сайн хань) байхыг хүсвэл сайн сонсогч байх хэрэгтэй.
Энэ нь сонсохдоо ямарваа нэгэн хариу үйлдэлгүй, дүгнэлт хийхгүй сонсоно гэсэн үг. Ханиа ярих үед нь та ханийнхаа дотоод санаа, сэтгэл хөдлөлийг ажиглаж буй. Энэ сэтгэлийн хөдөлгөөн, бодол санаа нь сайхан ч байж, эсвэл эсрэгээрээ муу ч байж болно. Гол нь энэ нь таны ханийнх. Та түүнтэй заавал санал нийлэх албагүй.Гэвч, сайхан харилцааны анхны алхам нь ханиа сонсох улмаар ханийнхаа сэтгэлийг ойлгох. Дотно сайхан харилцаа нь зөвхөн хосууд бие биентэйгээ ярихыг хэлдэггүй, мөн хосууд бие биенээ сонсож чаддаг байхыг хэлнэ.

2. Хань тань итгэл мөрөөдөл, санал бодлоо, дотоод сэтгэлээ илэрхийлж буй нь түүний сэтгэлийн илэрхийлэл юм. Тэр ингэх ч эрхтэй, энэ нь бас түүнийх. Ханиа буруу зөрүү гэж шууд хэлэх нь алдаа бөгөөд түүнийг байр сууриа хамгаалах аргагүй байдалд хүрдэг. Хамгийн сүүлийн удаа хань тань Таныг буруутгахад Та хэрхэн хүлээж авч хандсанаа санаж байна уу? Та ингэхэд хань тань бас л яг иймэрхүү байдлаар хандаж буй. Ханийнхаа сэтгэлийг ойлгох, найр тавих (хүлээн авах нь) нь авна гэдэг нь Та түүнийг зөвшөөрч байгаа хэрэг биш гэдгийг санаарай.

3. Сайхан харьцаатай хосууд байна гэдэг нь хэн нэгэн нь буулт хийдэг, буулгадаг ялдаг, хожигддог тоглоом биш юм.
Амжилттай харилцаанд та хоёрын хэн ч ялагч, эсвэл ялагдагч болдоггүй. Амжилттай харилцаа нь та хоёрын хэн хэнийг ч сэтгэл хангалуун байлгах гурав дахь сонголтыг (гарцыг) олоход туслах болно. Жишээ нь: Та Хятад хоолонд дургүй. Хань тань Мексик хоолонд дургүй. Хоолноос болоод маргаад бие биенийгээ дийлэх гээд үзэх нь утгагүй, зүгээр л хоёулаа дуртай Итали хоол идэхэд л болно.
Ашигтай 2 зөвлөмж:
1) “бууж” өгөх гэж яарсны хэрэггүй – асуудлыг зохицуулж харилцан зөвшилцөлд хүрэхийн тулд тодорхой хэмжээний ярилцах цаг хэрэгтэй.
2) амар амгалан байдлаа бодоод (ярилцахаас зайлсхийн) битгий бууж өг – Таныг бууж өгөх болгонд хань тань шийдвэрүүдийг гаргах бөгөөд нэг л өдөр “Би л дандаа шийддэг. Үүнээс залхаж байна” гэж мэдэх юм шүү.

4. Харилцаагаа сайжруулах 3 алхам:
1. Асуудлын учир шалтгаан болсон ааш авираа тодорхойлох.
2. Тэрхүү ааш авир хэрхэн яаж асуудал үүсгэж байгааг тодруулах.
3. Нөхцөл байдлыг өөрчлөх талаар ханьтайгаа зөвшилд. Зан чанараа “зөв” болгож засахыг гэж хэлээгүй гэдгийг анзаараарай. Зөв болгож засна гэдэг нь Та буруу (муухай) ааш зантай гэсэн үг болчихно. Тиймээс өөрийнхөө ааш занг буруу (муухай) болгох гэсний хэрэггүй. Зөвхөн аяг аашаа өөрчлөхийг л хүсч байгаа биздээ тиймээ.

5. Ханьдаа хэзээ ч бүү татгалз. Мөнгө, гэрийн ажил, бүр секс хийхэд хүртэл бүү татгалз. Таны хариулт “За” байх, эсвэл ямар нэгэн хариу санаа оноо (санал) байх хэрэгтэй. Таны хань таны санаа бодлыг (саналыг) эсэргүүцэж болно. Ингээд хоёр талаасаа харилцан ярилцаж санал бодлоо солилцон зөвшилцөлд хүрнэ.
Гуравдагч сонголтыг, гарцыг олох нэгэн жишээ бол татгалзахгүй байх. Энэ арга нь таны харилцааг бататгана. Үгүйсгэх үедээ та ханиа гомдоох, өөрөөсөө улам холдуулах алхмыг хийж байгаа. Үгүйсгэхдээ та ирээдүйн харьцаагаа “унтрааж” байгаа. Хань тань “би түүнээс дахиж асуухгүй ээ, дандаа л үгүй гэж байдаг юм чинь” гэж бодох болно шүү.

Болзоонд явахаасаа өмнө үүнийг уншаарай

2008 оны 11-р сарын 26 Нийтэлсэн Батмөнх

Болзоонд явахаасаа өмнө үүнийг уншаарай

Хүний амьдралын хамгийн догдлом, мартагдашгүй мөч. Анхны болзооноос хайр сэтгэлийн цаашдын хувь заяа ч хамаарах нь бий. Гарцаагүй бэлтгэлтэй байх шаардлагатай. Яаж гэдэг талаар танд Польшийн сэтгэл зүйчийн өгсөн зөвлөмжийг санал болголоо.

1. Өөрт таалагдахаар хувцасла. Заавал партнёртоо таалагдах зорилго бүү тавиарай. Байдгаараа байх боломжтой, хөдөлгөөн бариагүй эвтэйхэн хувцсыг сонгоорой. Толинд өөрийгөө хар. Та дур булаам, бага зэрэг эротик мэдрэмж төрүүлэхүйц харагдахад анхаар. Таны секслэг байдлыг тэр анзаарна. Болзоонд очихдоо зарим залуус дэгжин харагдахын тулд бусдын хувцас, гоёлыг гуйж өмсдөг. Ингэх хэрэггүй шүү. Тэгээд ч хүний гангараа эрт оройгүй илэрч та өөрөө эвгүй байдалд орно.

2. Гомдоллох хэрэггүй. Илэн далангүй байх итгэж ярих нь хайр сэтгэлд түлхэц өгдөг нэг хүчин зүйц мөн. Гэхдээ сэтгэлээ нээхдээ партнёроо элдэв асуудлаар залхааж гомдоллох бус харин өөртөө итгэлтэй, цэгцтэй яриарай. Харьцааны эхэн үөд л эрэгтэй, эмэгтэй хүнийг өрөвдөх чанар ойртуулж байгаа бол энэ нь мухардмал байдлыг үүсгэнэ. Өрөвдсөн секс жинхэнэ тачаалаас огт өөр, хол хөндий зүйл. Хэрэв партнёрууд байнга л бие биедээ зовлон тоочиж, амьдрал ахуйн бэрхшээлийн талаар гоморхдог бол тэд жирийн сайн найз нар болж хувирна. Хайр сэтгэл үүсэх боломжгүй.

З. Гоо үзэсгэлэнг нь магт, гэхдээ бүү хэтрүүл. Бүсгүй хүн сайхан харагдаж байгаагаа эрчүүдээс сонсох дуртай гэдэг. Бүсгүйн тань юу танд таалагддагийг эхлээд тодорхойл. Дараа нь нүд, уруул, сормуус... нь таалагддаг, бахархдаг болохыг хэлэх жишээтэй. Сарнай цэцэгтэй харьцуулах ч юм уу, улиг болсон загвар, зүйрлэлээс зайлсхийгээрэй.

4. Эмэгтэй хүнийг сонсож сур. Эмэгтэй хүн чихээрээ дурладаг гэдэг ч сонсох нь бас дутахгүй ач холбогдолтойг мартуузай. Яриаг нь гүйцэд сонс. Ер нь эмэгтэйчүүд илүү яриасаг байдаг юм шүү. Зөвхөн тэр л таны сонирхлыг татаж байдгийг хайртай бүсгүйдээ ойлгуул. Дараа нь өөрийнхөө талаар (ололт, амжилтаа ч юм уу) ярьж болно.

Эхлээд яаж сурдаггүйг нь хэлье. Англи хэлийг сургалтанд сууж сурдаггүй юм! Үг цээжилж сурдаггүй юм! Дүрэм үзэж сурдаггүй юм! Гайхаж байна уу? Таны хийдэг бүгд чад уу? Монголд хүмүүс англи хэл сурч байгаа нь энэ гээд баахан хичээл заалгадаг. Бөөн дүрэм үзнэ, тэгээд баахан үг цээжилнэ. Сургуулиа төгслөө. Олон үг мэднэ. Дүрмээ мэднэ. Тэгсэн мөртлөнгөөсөө нөгөө “сурсан” хэлээ мэддэггүй. Англиар ярьж чадах уу? Чадахгүй. Бичиж чадах уу? Чадахгүй. Америкийн харуудын ярьж байгааг сонсоод ойх уу? Ойхгүй. Англи хэл дээр ном уншаад ойх уу? Ойхгүй. Нэг иймэрхүү. Хар мянган үг, дүрэм мэддэг хүн яагаад англиар чөлөөтэй ярьж, уншиж, сонсож, бичиж чадахгүй байна вэ? Тэр хар мянган үг, дүрэм чинь ХАНГАЛТГҮЙ гэсэн үг.

Тэгвэл англи хэлийг яаж сурвал дээр гэж? Англи хэл дээр кино үз! Сонирхдог номоо унш! Найз нартайгаа англиар буу хал. Дуртай юмаа хий л дээ! Үг цээжилж, дүрэм үзэж, сургуульд явахаас л хамаагүй сонирхолтой байгаа биз дээ? За намайг буруугаар битгий ойлгоорой. Би огт битгий дүрэм үз, огт битгий үг цээжил гэж хэлээгүй шүү. Эдгээрийг чинь хангалтгүй л гэсэн.

Хэл сурах нь байна уу, хөл бөмбөг тоглож сурах нь байна уу, ер нь ямарваа нэгэн юмыг хүн хийж байж сурдаг. Гадаа гараад шороон дээр бөмбөгтэй гүйж байж л хүн хөл бөмбөгчин болно. Хөл бөмбөг тоглохгүй, зүгээр л хөл бөмбөгийн тактик, арга барилыг ном үзээд судалсан хүн хэзээ ч талбай дээр гараад хөл бөмбөг тоглож чадахгүй. Өөрөөр хэлбэл практик дээр л ямарваа нэгэн юмыг хийж чадахгүй бол тэр хүн хичнээн онол мэддэг байгаад нэмэргүй.

Дүрэм үзээд, үг цээжилсэн хүн зөвхөн онолыг нь сурчихаад практикийг нь хаячихсан гэсэн үг. Та практик дээр англи хэлийг хэрэглэж байж л англи хэлийг сурна. Англиар уншиж, ярьж, сонсож, бичиж байж л англи хэлийг сурна. Өөр яагаад ч нэмэргүй. Англи хэлийг хэрэглээд байхаар аяндаа үг, дүрэм чинь ороод ирнэ. Монгол хэлээрээ ярихдаа бид нар дүрэм боддоггүй шиг англи хэлний дүрэм ч гэсэн таньд ямар ч хэрэггүй болно. Харин Англиар ярихгүй, сонсохгүй, уншихгүй, бичихгүй бол та англи хэлний хар мянган үг, дүрэм цээжлээд нэмэргүй. Ийм л байна.

Xүүхдүүд англи хэлтэй найз байхгүй, англи ном байхгүй, англи хэл дээр кино байхгүй гээд эхэлдэг. Байхгүй байхгүй гээд л байвал хэзээ ч анлги хэл сурахгүй шүү! Байлгахын төлөө яв л даа! Найзуудаасаа англи хэл дээр гардаг кино хай л даа. Ажил хийж мөнгө олоод гэртээ кабелийн телевиз тавиулаад Star Movies, Star World, CNN, Fox News (Eagle TV-ээр гарна), National Geographic, A1, BBC г.м. - ийн англи хэл дээрх сувгуудийг үзэхгүй юу! Ном олдохгүй гэж худлаа. Миний мэдэхийн хоёр ч англи хэлний номын сан байна. Нэг нь Соёлын төв өргөөнд байдаг Соросын номын сан, нөгөөх нь Нацагдоржын номын санд байдаг Америкийн төв ч билүү, тэр газар. Тэнд гайгүй номнууд байна лээ. Ер нь интернэт байхад англи хэл дээр унших материал олдохгүй байна гэдэг бол “Би мэлхийний махтай хуушуур идмээр байна” гэдэг шиг үлгэр!

Зарим хүмүүс англи дээр ном унших гэхээр ойлгохгүй байна гэдэг. Хүн чинь юмыг нэг өдрийн дотор шууд сурчихна гэж байхгүй. Чи нэг өдрийн дотор гитар сурж чадах уу? Чадахгүй. Яадаг билээ? Олон жил эхнээс нь эхлээд л давтсаар байж л сурдаг. Яг тэрэн шиг англи хэл дээр шууд ном уншаад бүгдийг нь ойлгоод эхлэнэ гэж байхгүй. Ном уншиж суръя л гэж бодож байгаа бол олон жил оролдсоор байгаад л сурна.

Мэдээж ном унших гэж байгаа хүн огт ABC-гүй байж болохгүй. Жаахан юм мэддэг байх хэрэгтэй. За тэгээд номоо ингэж унш: диван дээр тухалж аваад, номоо дэлгээд унших гээд үз. Чи бараг юу ч ойлгохгүй. Ойлгохгүй ч гэсэн уншаад л бай. Тэгсээр байгаад 10 өгүүлбэрээс 1-г нь ядахнаа ойлгоно. Уншаад л байвал хоёр гурван номын дараа 5-с 1-г ойлгодог болно. Дараа нь 4-с нэгийг, 3-с 1-г, 2-с нэгийг гэсээр байгаад л нэг л мэдэхэд чи ном барьж аваад л уншдаг болчихно. Англи хэлийг ингэж л сурна даа. Бас кино үзээд ойлгохгүй байж болно. Олон жил үз. Тэгсний дараа овоо ойлгодог болчихсон байх вий! (Ард түмэн голдуу “@#$%,” “sh*t” г.м. үгнүүдийг нь түрүүлээд сурчихсан байдаг.)

Дүрэм мэдэхгүй бол шалгалт яаж өгнө өө гэж айж байна уу? Би дүрэм чамаас муу мэддэг нэг хүүхдийг танина. Тэр TOEFL өгөөд 660 авсан. Чамаас муу дүрэм мэддэг хүүхэд шүү дээ! Чи ном уншаад сайн ойлгодог болчих. Сайн ярьдаг болчих. Кино үзээд ойлгодог болчих. TOEFL мэтийг жижиг гарууд дээр алзахгүй шүү! TOEFL чинь угаасаа хүний унших, бичих чадварыг л шалгадаг. Сайн уншиж, бичдэг хүн бол тэр дүрмийг хэсэг дээр нь алзахгүй. Би амлаж байна. TOEFL дээр танай дүрэм цээжилдэг найз чинь дүрмээ бодоод сууж байхад чи эх хэлээ шалгуулж байгаа юм шиг л сууж байна ш дээ!

Гадуур байдаг сургалтнуудын тухай нэг хэдэн юм хэлье л дээ. Хүүхдүүд TOEFL, SAT-д бэлдэхийн тулд янз бүрийн сургалтанд суудаг. Багш нь дүрэм заагаад тэд нарыг бүр мангартуулаад гаргачихдаг. Ийм сургалтнууд бол цаг, мөнгөний гарз. Яахав гадаад багштай сургалтууд яриж, сонсож сурахад чинь тусалж магадгүй юм. Гэхдээ тийм сургалтууд чинь аймаар үнэтэй. Тэр дорвол мөнгөөрөө www.amazon.com - оос дуртай номоо захиалаад уншсан нь хамаагүй дээр.

Одоо ойлгосон биз дээ?

Англи хэл сурч ядан яваа эрхэм танаа

2008 оны 09-р сарын 01 Нийтэлсэн Батмөнх

Хамгийн тvрvvнд аль болох олон vг тогтоож авахыг хичээ. Тэгээд зєв дуудлагыг нь ягштал мэдэж ав. Буруу дуудаж сурвал таны яриаг хvн ойлгож чадахгvй. Хvнээс асуухаас илvv толь бичгээс дуудлагыг нь хар.

Эсвэл англи, америк иргэдээс асууж ав. Дэлхийн олон орны иргэд англи хэлийг нэлээд “эвдэж” ярьдаг. Ялангуяа мексик, израйль, хятад хvмvvсийн дуудлага яггvй хазгай байх нь элбэг. Англи яриаг BBC, Voice of America (VOA), Arirang, National Geographic Chanel зэрэг олон сувгаас сонсож болно. Дуудлага хичнээн чухал байдаг талаар ганц жишээ татъя. Миний нэг америк танил маань надад нэгэн удаа “Осондош”, “Осондош” гээд, осолгvй л монгол хvний нэр хэлээд байлаа. Гэтэл би ойлгодоггvй. Хэд дахин хэлvvллээ. Дахин ахин хэлvvлж ядаад цаас vзэг гарган єгвєл єнєєх маань “Лувсандаш” гэж бичсэн. Эндээс та анзаараа биз ээ.

Англи хэл сурЧ Яах юм, цаашаа

Ингэж боддог хvмvvс бий. Бололгvй яах вэ, тэдний л эрх. Гэхдээ та байгууллага, анги дотроо хамгийн хойно хоцорч, хамгийн тvрvvнд заазлагдах осол бий. Танд Англи, эсвэл АНУ, Япон, єєр хаа ч юм, сар, эсвэл жилээр сурах, мэргэжлээ дээшлvvлэх алтан боломж олдож гэж бодъё. Бvх зардлыг гадныхан дааж, бас сар бvр 500-1000 долларын тэтгэлэг єгнє гэж бодъё. Та мэргэжилдээ маш сайн, ажлын газартаа дээгvvрт ордог байж. Гэвч та англи хэлээр лекц сонсоод ойлгох, мэргэжлийн номуудаа ашиглах чадваргvй байсан учир танаас мэргэжилдээ хавьгvй тааруу ч хэл сайтай єєр хvн гадаад оронд одож, та хоцрох нь бараг л гарцаагvй.

Єнєєдєр их, дээд боловсрол эзэмшигчдийн 80-аас багагvй хувь нь зєвхєн монгол хэл дээр гарсан сурах бичгvvдийг судалж байх шиг. Зvй нь бол дэлхийн шилдэг их дээд сургуульд хэрэглэж байгаа сурах бичгvvдийг англи хэл дээр нь судалж, эсвэл Билл Гейтсийн “Сэтгэлгээний хурдаар хийх бизнес” ч юмуу саяхан сансрын хиймэл дагуулыг устгаж дэлхийд шуугиан тарьсан хятад инженерийн бvтээлийг судлахад англи хэл яах аргагvй чухал болчихлоо.

АлхгVй хVн ганц хадаас Ч дийлэхгVй

Хэл сурах гол зэмсэг-алх бол сайн толь бичиг. Манайхан “Алтангэрэлийн толь” гэхээр андахгvй. Оюутнуудын 80-90 хувь нь энэ толийг ашиглаж, англи хэлний мэдлэг сайтай 10-20 хувь нь л англи vгийг англиар тайлбарласан толь хэрэглэж байгаа болов уу. Гэвч Алтангэрэлийн толь бичгийн vгийн тоо 30 гаруй мянга буй нь цєєдєж, TOEFL, IELTS-д бэлдэх хvний хэрэгцээ хангадаггvй. Oxford, Longman-ий дундаж толь 45-100 мянган vгтэй байдаг учир баргийн ховор, хуучин, нарийн мэргэжлийн vгсийн тайлбарыг олж болдог.

Хэл сурах дЄт зам гэж юу вэ?

“Чадах хэрээр их унш”

/Read as much as you can/ гэж TOEFL-ийн америк багш нар “vгийн баялаг нэмэгдvvлэх хамгийн гол арга” хэмээн номондоо зєвлєн бичсэн байдаг. Зарим хvн єдєр бvр нэг цагийг англи хэл сурахад зориулж, vvндээ сэтгэл ханасан явдаг. Гэтэл барууны шилдэг багш нар бол “Чадах чинээгээрээ их цагийг зарцуул” гэж зєвлєж байна. Иймээс та нэг биш, боломжтой vедээ 6, 8, 10 цаг ч зарцуулж болно шvv дээ. Vvнийг бичигч би ч єдєр бvр зарцуу­лах цагаа ихэсгэж байж л англи, орос ном уншиж сурсан. Тийм дааж давшгvй хэцvv зvйл огт биш юм билээ.

Гадаад хэлийг шууд дvрмээс эхлэн заах нь баргийн тэвчээртэй хvнийг уйдуулж мохоочихдог. Иймээс сонсох, ярих, унших, бичих харьцааг тухайн оюутанд тэнцвэртэй барьж, оновчтой тохируулан сургах нь багшийн гол эрдэм байх ёстой мэт. Орчин vед англи хэл дээр хялбаршуулсан номуудыг Easy start -200 vгтэй, beginner 300, elementary 600-1000, pre-intermediate 1500, intermediate 1700, upper intermediate 2300, advanced 3000 орчим vгтэйгээр гадаадын хэвлэлийн газрууд гаргаж байна. Даанч Монголд бараг орж ирдэггvй.

Англи хэл суръя гэж шийдсэн, ажилсаг хvн бол 200-хан vгтэй, зурагтай номыг толь бичиг ашиглан ганц цагийн дотор уншчих боломжтой. Тэгснээр англи vгvvд мартагдашгvй хоногшиж, хvн єєрєє анхны номоо уншин урамшиж, дараагийн номыг унших, тvвшнээ ахиулах тэмvvлэлтэй болдог. Ер нь дотоод сэтгэлийн хvчтэй тэмvvлэл байхгvй бол хэл сурна гэж бараг vгvй юм.

Дараа нь 300, 600, эцэст нь 3000 vгтэй ном уншиж сурсан хvн толь бичгээ ашиглаад ямар ч шинжлэх ухааны ном бvтээл унших суурь чадвартай болдог. Хэл сурах дєт зам гэдэг энэ л юм. Ихэнх хvмvvс нэг сайн багшид мєнгє єгєєд л, тэр багш л сургаж єгєх юм шиг санадаг. Гэтэл хэлийг хvн єєрєє л сурдаг. Мэдээж, сайн багш гараас нь хєтєлнє л дєє.

Ном, сурах бичгийг сонгохдоо болж єгвєл Англи, Америк, Кембриж, Оксфордын их сургуульд хэвлэгд­сэнийг нь олж ав. Алдаа эндэл бараг байдаггvй, итгэл даадаг. Танд ойлгомжтой, бие даан хийхэд эвтэйхэн, єгєєжтэй номыг сонгохыг хичээ.

TOEFL хэцVV юу?

Яггvй боловч маш сайхан сонирхолтой шалгалт. TOEFL гэдэг нь “Test of English as a foreign language” буюу товчдоо бол англи хэлний чадвар шалгах тестийг нэрлэдэг, 150 орчим асуулттай, хоёр цаг гаруй сууж хийдэг, 140 долларын тєлбєртэй, мате­риалыг АНУ-д хянадаг, интернэтээр авдаг шалгалтын дээд оноо нь 120, англи хэлээр ярьдаг орнуудын их дээд сургуульд сурч тэнцэнэ гэдгийг харуулдаг шалгалт юм. Англиар ярих чадвар, дvрмийн мэдлэг, англи єгvvлбэрийн алдааг олох, англи яриаг сонсоод ойлгох, текстийг тольгvйгээр уншиж ойлгох, зохион бичих чадвар зэргийг шалгаж, томъёоны дагуу маш шударга оноо єгдєг. Таны оноог зєвхєн танд л шуудангаар ирvvлж, нууцыг тань хvндэлнэ. Дэлгэрэнгvй мэдээлэл бvхий эмхэтгэлийг Соёлын тєв єргєєнд байрлах Боловсролын зєвлєгєє мэдээллийн тєвєєс тєлбєргvй тараадаг.

Хоёр жилийн ємнє “Абсолют” хэлний тєвийн урилгаар TOEFL тvвшин тогтоох шалгалтыг хэдэн сар авах завшаан тохиосон юм. Хуулна гэдэг хvй нэгдлийн ойлголт TOEFL-д огт байдаггvй. Єєрийнхєє тvвшнийг vнэнээр нь мэдэх гэдэг учраас ямар ч хvн хуулна, хажуу тийш харна гэж байхгvй. Тэр vед TOEFL-н дээд оноо нь 677 байж. Монголд 650 авсан хvн над хоёр, гуравхан л таарсан. Шалгуулдаг байсан 150 хvнээс ихэнх нь 360-470 орчим оноотой, 500-аас дээш хорь гаруй, 600 хvрдэг нь дєрєв, тав орчим байв. Ер нь 550-иас дээш оноо авахад яггvй. Уйгагvй хєдєлмєрч, нэлээд єндєр чадвартай, хорь орчим мянгаас доошгvй vг мэддэг, сонсох ойлгох хурд єндєр байх ёстой.

Та гадагш явах зорилгогvй хvн бол 35 доллар тєлєєд Institutional TOEFL єгєєд англи хэлний чадварын тvвшнээ тогтоолгочих. Учир нь єнєє vед Улаанбаатар хотод ажилд ороход энэ шалгалтын дvнгийн хуудсыг хэлний боловсролтой хvмvvс зохих ёсоор vнэлж ажилд авдаг боллоо.

Ямар ном, багшийг сонгох вэ?

Бие даан сурах хvн бол Headway, Interchange 1-3 дажгvй. Энэ хоёр ном нэлээд олон жил хэрэглэгдэж байгаа учраас зарим хvн уйдаж байж болох. Гэхдээ бvрэн судалбал intermediate тvвшинд хvрч болно. Одоо бол Enterprise 1, 2, 3, 4 багц ном аргагvй толгой цохиж байна. Сурах бичгийн зэрэгцээ vгийн сангаа аль болох баяжуулахын тулд эхлээд хялбаршуулсан ном олж унш. Бие даан орчуулаад сайн багшаар хянуулж vз. Хэлний тєвд сурах гэж байгаа бол эхлээд хичээлд нь сууж vз. Єгєєжтэй байвал тэр багшаа сонгож болно. Ихэнх хvмvvс шууд л хэдэн сарын тєлбєрєє хийчихдэг, гэтэл багш, хичээл нь таалагдахгvй бол хэцvvдэж цаг, мєнгєний гарз болдог.

Сvvлийн vед “Англи хэлний жинхэнэ хар ярианд су­ралц” хэмээн их рекламдах боллоо. Гэтэл монгол хэлний хар ярианы vгс гэвэл бvдvvлэг, марзан, этгээд vгс байх уу? “Яг ш дээ, харагдаач, хулхидах, хошгируулах” гэх мэтийн vгс. Гэтэл залуус хvvхдэд заавал ийм юмсыг нь сургаж яах юм? Ном борлуулах гэж ядсан ганц хоёр хvнд л ашигтай, олон нийтэд бол мэдээж сєрєг нєлєєтэй. Ингэж ярихад англи, америк хvмvvст соёл муутайгаа харуулж таарна. “Хар ярианы vгс” гэдгээр євєрмєц хэллэгvvдийг хэлж байгаа бол заавал “хар” хэмээх тааруу vгээр нэрлэх нь соёлтой хvмvvст гологддогийг зарим хvмvvс хэлдэг.

Тайлагдашгүй нууц. /Нууран дахь мангас/

2008 оны 04-р сарын 01 Нийтэлсэн Батмөнх
-Лохнесс нууртай холбоотой олон асуулт оньсого мэт vлдсэн болохоор судлаач, эрдэмтдийн баг одоо болтол Лохнессийг зvглэсэн хэвээр байна- Дэлгэрэнгүй»

Тайлагдашгүй нууц. /Цөл дэх зураг/

2008 оны 03-р сарын 30 Нийтэлсэн Батмөнх
Перу улсын Наска цөлд дэлхийн урлагийн хамгийн том гайхамшигтай зураг, 1939онд хүртэл тайлбарлашгүй хэвээр байсан хүн төрөлхтөний бүтээл юм.  1939онд цөлийн хөндий дээгүүр нисэн өнгөрсөн жижиг онгоцны нисгэгч өөр хоорондоо сүлжилдсэн зураасан шугам, янз бүрийн хурц мохой өнцөг бүхий дүрсииг ажиглажээ. Дэлгэрэнгүй»